4outdoor nr 6 Jesień-Zima 2009

4outdoor

Treść

„Ekologia? To się u nas nie sprzedaje.” – takie opinie często słyszy się wśród polskich menadżerów outdooru. W dużym stopniu jest to prawda, ale moda na ekologię i zrównoważony rozwój, tak widoczna w rozwiniętych krajach Zachodu, powoli przenika także do świadomości polskich konsumentów. Warto więc zmierzyć się z tą tematyką i umiejętnie wykorzystać ją w swoim biznesie. Wszak ekologiczny trend niesie za sobą przekaz, który leży również u podstaw outdooru „Żyj i działaj w zgodzie z naturą”. Dlatego tematem numeru uczyniliśmy ekologię. W otwierającym materiale „Eco w outdoorze” przedstawiamy przegląd przyjaznych środowisku technologii stosowanych przez czołowych producentów.

Freeride, czyli ekstremalna odmiana narciarstwa pozatrasowego, dla wielu związany jest wyłącznie z branżą narciarską, jednak trzeba pamiętać, że jego idea i korzenie ściśle wpisują się filozofię outdooru. Tym śladem
podążają najważniejsi producenci naszej branży, ferując w swoich kolekcjach wiele produktów przeznaczonych
dla miłośników ekstremalnych, narciarskich wrażeń. To kolejny, po ekologii, światowy trend, z którego warto skorzystać planując sprzedażową strategię a nadchodzący sezon. Pomocny w tym powinien być artykuł „ABC Freeride’u” autorstwa Michała Trzebuni, czołowego polskiego freeridera. To ciekawy poradnik po odmianach tej dyscypliny i niezbędnym do jej uprawiania sprzęcie.

Nowoczesne i zaawansowane technologie są nieodłącznie związane z przemysłem outdoorowym. Trudno sobie bowiem wyobrazić funkcjonalne i techniczne produkty bez zaawansowanych oddychających i wodoodpornych
membran. W świat tego „Białego pod siateczką” prowadza nas Wojciech Kłapcia. Mamy nadzieję, że ten poradnikowy materiał pomoże Wam w uporządkowaniu uzupełnieniu wiedzy właśnie na ten podstawowy temat.

Kolejną nowoczesną technologią, która w ostatnich latach przebojem wdarła się do produktów outdoorowych
jest sztuczny puch. Redakcja 4outdoor przy współudziale jest Teamu portalu wspinanie.pl postanowiła sprawdzić
kurtki korzystające z technologii sztucznej ociepliny. W tym numerze prezentujemy wprowadzenie do tej „ciepłej”
technologii oraz kurtki biorące udział w teście.

Już tradycyjnie w numerze znajdziecie porcję informacji z rynku outdoorowego oraz kolejną odsłonę Barometru
Outdooru, dostarczającego bieżących informacji o zmianach sprzedaży.

Zapraszamy do lektury magazynu, jednocześnie przypominając, że codziennie czeka na Państwa w internecie pierwszy portal branży outdoor, 4outdoor.pl!

Redakcja

Embedded Scribd iPaper - Requires Javascript and Flash Player
TURYSTYKA
WSPINACZKA ALPINIZM FREERIDE NORDIC WALKING RUNNING
PIERWSZE PISMO BRANŻY OUTDOOR
4/2009 (6) jesień-zima
Eco w outdoorze
ABC Freeride’u
„To białe pod siateczką”
czyli o membranach
fot. Columbia
Sztuczny puch
Zimą może być cieplej!
Od redakcji
„Ekologia? To się u nas nie sprzedaje.” – takie opinie często słyszy się wśród polskich menadżerów outdooru. W dużym stopniu jest to prawda, ale moda na ekologię i zrównoważony rozwój, tak widoczna w rozwiniętych krajach Zachodu, powoli przenika także do świadomości polskich konsumentów. Warto więc zmierzyć się z tą tematyką i umiejętnie wykorzystać ją w swoim biznesie. Wszak ekologiczny trend niesie za sobą przekaz, który leży również u podstaw outdooru „Żyj i działaj w zgodzie z naturą”. Dlatego tematem numeru uczyniliśmy ekologię. W otwierającym materiale „Eco w outdoorze” przedstawiamy przegląd przyjaznych środowisku technologii stosowanych przez czołowych producentów. Freeride, czyli ekstremalna odmiana narciarstwa pozatrasowego, dla wielu związany jest wyłącznie z branżą narciarską, jednak trzeba pamiętać, że jego idea i korzenie ściśle wpisują się filozofię outdooru. Tym śladem podążają najważniejsi producenci naszej branży, oferując w swoich kolekcjach wiele produktów przeznaczonych dla miłośników ekstremalnych, narciarskich wrażeń. To kolejny, po ekologii, światowy trend, z którego warto skorzystać planując sprzedażową strategię na nadchodzący sezon. Pomocny w tym powinien być artykuł „ABC Freeride’u” autorstwa Michała Trzebuni, czołowego polskiego freeridera. To ciekawy poradnik po odmianach tej dyscypliny i niezbędnym do jej uprawiania sprzęcie. Nowoczesne i zaawansowane technologie są nieodłącznie związane z przemysłem outdoorowym. Trudno sobie bowiem wyobrazić funkcjonalne i techniczne produkty bez zaawansowanych oddychających i wodoodpornych membran. W świat tego „Białego pod siateczką” wprowadza nas Wojciech Kłapcia. Mamy nadzieję, że ten poradnikowy materiał pomoże Wam w uporządkowaniu i uzupełnieniu wiedzy właśnie na ten podstawowy temat. Kolejną nowoczesną technologią, która w ostatnich latach przebojem wdarła się do produktów outdoorowych jest sztuczny puch. Redakcja 4outdoor przy współudziale Test Teamu portalu wspinanie.pl postanowiła sprawdzić kurtki korzystające z technologii sztucznej ociepliny. W tym numerze prezentujemy wprowadzenie do tej „ciepłej” technologii oraz kurtki biorące udział w teście. Już tradycyjnie w numerze znajdziecie porcję informacji z rynku outdoorowego oraz kolejną odsłonę Barometru Outdooru, dostarczającego bieżących informacji o zmianach sprzedaży. Zapraszamy do lektury magazynu, jednocześnie przypominając, że codziennie czeka na Państwa w internecie pierwszy portal branży outdoor, 4outdoor.pl!
4OUTDOOR.PL
REDAKCJA: Dorota Dubicka Wojciech Słowakiewicz Piotr Turkot WSPÓŁPRACA: Aneta Żukowska REKLAMA: Piotr Turkot tel. +48 600 356 626 email: pt@4outdoor.pl DTP: FASTWORK & NAVIGATOR DRUK: Drukarnia Leyko, Kraków 4outdoor.pl ul. Grzegórzecka 69/13 31-559 Kraków tel./fax: +48 12 422 21 76 email: info@4outdoor.pl
www.4outdoor.pl
ABC
18
Eco w outdoorze 4
Targi Kielce Sport-Lato – relacja Columbia grzeje… Meindl i Gore od kuchni Światowy outdoor ma się dobrze Barometr rynku outdoor „To białe pod siateczką” – czyli o membranach 10 12 12 14 16
Freeride’u
Arc’teryx – lider w Polsce Bergans – norweska perfekcja Jak dużego plecaka potrzebuję? Mikrowłókna – mega osiągi Ultramikrowłókna kontra bawełna Sztuczny puch – zimą może być cieplej 24 30 34 36 36
26
32
3
Eco w outdoorze
Aneta Żukowska
Rynek outdooru to przede wszystkim syntetyczne materiały oraz zaawansowane technologie o wysokim procesie zużycia energii w procesie produkcyjnym. Jednak w dobie „mody” na ekologię, troska o środowisko powoli wkracza także i na ten teren, zaś marki outdoorowe coraz częściej eksponują w mediach właśnie tę stronę swojej działalności. Mając na uwadze dobro środowiska naturalnego można się z tego faktu cieszyć, jednak nie bacząc na długofalowe pozytywne skutki takich działań, klienci muszą za „ekologiczny” produkt płacić zazwyczaj więcej. Dużo więcej. I to już nie jest dobra informacja.
Są firmy, które w swojej strategii PR stawiają właśnie na proekologiczną postawę (np. Patagonia czy Keen), inne korzystają tylko z wybranych, przyjaznych dla środowiska materiałów i technologii (np. Marmot, Lafuma, The North Face, Vaude czy Milo). RECykLing W tym przypadku firmy outdoorowe mają największe pole do popisu i o recyklingu w ich wykonaniu możemy usłyszeć i przeczytać najwięcej. Najczęściej ponownie odzyskiwanym materiałem jest poliester, i choć wciąż nie jest to rzecz powszechna, to śmiało można założyć, że jeśli jakaś firma wykorzystuje poliester, to jest on przynajmniej w części wtórnie przetworzony. Jedną z najciekawszych marek jest z pewnością Polartec, a to dlatego, że z materiałów tej firmy korzysta wielu innych producentów. Zacznijmy od tego, że przywieszki przy odzieży Polarteca wykonane są z poddanego obróbce wtórnej papieru. Co jednak ważniejsze, Polartec oferuje 20 różnych typów wysokiej jakości materiałów z surowców wtórnych. Są one wykonane głównie z pochodzących z odzysku materiałów poliestrowych (pokonsumpcyjne opakowania poliestrowe PET), wełnianych oraz włókien roślinnych. Jak podaje na swojej stronie Polartec, 85% odpadów produkcyjnych powstałych w jego zakładach, jest przetwarzanych wtórnie. W 2008 roku program recyklingowy Polarteca zaoszczędził środowisku naturalnemu 19 000 ton dwutlenku węgla nie wyemitowanego do atmosfery. Jednym z powstałych w ten sposób materiałów jest Polartec Thermal Pro Recycled, z którego szyje na przykład nasza rodzima firma Milo (kurtki Ozone czy Gigo). Głównym zagranicznym odbiorcą tkanin Polarteca jest słynąca ze swej ekologicznej postawy firma Patagonia, która dodatkowo jeszcze przekształca stare włókna Polarteca w nowe, nadające się do użytku tkaniny (Common Threads Garment Recycling Program). Jest to pierwszy zamknięty cykl wykorzystujący jako surowiec wtórny wszystkie tkaniny Polartec. Ponadto, Patagonii udało się rozszerzyć listę surowców wtórnych biorących udział
4
Otoczenie Morskiego Oka – ikona polskiego outdooru i ekologii
w procesie, dodając do nich bawełnę pochodzącą ze starych koszulek Patagonii oraz nylon-6. Recyklingowi poddawana jest także zniszczona bielizna Capilene, z której produkowana jest ponownie... bielizna Capilene. Dodajmy, że do każdego swojego produktu Patagonia dołącza dokładną informację o tym, jaki procent materiału, z jakiego został wykonany, stanowią surowce wtórnie wykorzystane oraz w jakim stopniu dany produkt podlega recyklingowi. W wielu przypadkach nadaje się on w 100% do wtórnego przerobienia. Inżynierowie Patagonii starają się stworzyć także neutralną dla środowiska metodę trwałej impregnacji odzieży. Obecnie, aby nadać produktowi hydrofobowe wykończenie, najczęściej stosuje się środki chemiczne, które są nieprzyjazne dla środowiska. W efekcie pozostaje coś, czego nie da się wykorzystać wtórnie. Ale wszystko przed nami... Z Polartec Eco szyje natomiast swoje kurtki The North Face. W męskim modelu El Cap Peak i damskim El Cap Temple zastosowano tkaniny powstałe w 100% z włókna pochodzącego z recyklingu, w tym 90% to odpady poprzemysłowe, a 10% pokonsumenckie. Recykling stosują także marki Keen i Vaude, których działania sprowadzają się przede wszystkim do przetwarzania aluminium z puszek po napojach i poliestru z plastikowych butelek. Keen materiały pochodzące z recyklingu wykorzystuje do produkcji toreb (podobnie jak Vaude) i butów, w których niektóre elementy wykonane są z przetworzonego w 100% surowca. Kilka lat temu swój pierwszy „zielony krok” postawiła także firma Osprey, tworząc ReSource Series. Wszystkie plecaki z tej serii są przynajmniej w 70%
wykonane z materiałów wtórnie przetworzonych, a niektóre elementy, jak paski czy kieszenie z siatki – w 100%. Poza tym, choć to może ma mniejsze bezpośrednie znaczenie dla środowiska, produkty te noszą nazwy ginących gatunków roślin i zwierząt, np. Panda czy Sekwoja. Innym rodzajem recyklingu jest wykorzystywanie pozornie zbędnych materiałów, które pozostają po procesie produkcji. Tak robi np. The North Face, który grudki pianki E-VAP (pozostałe po perforacji pianek na paski plecaków) pakuje do długich cylindrów i wszywa do małych plecaków oraz toreb na laptopy. Tym sposobem nic się nie marnuje. Podobnie robi Keen, który pozostałą przy produkcji butów gumę wykorzystuje w swoich torbach i plecakach. Firma The North Face stara się być proekologiczna także na innych polach. W produkcji śpiworów Green Kazoo korzysta z materiału Pertex Eco, który został stworzony przez firmę Pertex we współpracy z Teijin Fibers Limited. Pertex Eco wykonany jest w zamkniętym cyklu produkcyjnym z poliestru pochodzącego z plastikowych butelek, odpadków poprodukcyjnych, skrawków materiału i starych włókien ze zniszczonej odzieży. W wyniku tej technologii emisja CO2 przypadająca na jednostkę gotowego produktu spada o 77%. Ciekawy projekt stosuje od kilku lat Lafuma, która po wprowadzeniu ekologicznej kolekcji Pure Leaf, poszła o krok dalej i stosuje wśród swoich produktów system oceny Pure Leaf Grade, określający wpływ procesu produkcyjnego oraz materiałów na przyrodę. Produkty osiągające najwyższe noty wykazują się wysoką zawartością naturalnych włókien, minimalnym wykorzysta-
5
fot. Maciej Jabłoński
W Dolinie Batyżowieckiej, widok na Grań Kończystej
niem energii podczas produkcji, zastosowaniem „czystych” środków transportu, takich jak statki czy barki oraz wysokim potencjałem odzyskania użytych do ich wytworzenia materiałów. Do „zielonych” firm outodoowych należy także zaliczyć firmę Marmot, która w serii produktów Marmot Upcycle wykorzystuje tworzywa odrzucone w innych procesach produkcyjnych i dzięki temu minimalizuje negatywny wpływ na środowisko naturalne. Tym sposobem powstała np. koszulka Marmot Mesita. Na ekologiczną stronę przeszła także francuska firma Millet, która od 2008 roku wprowadziła recykling lin, które przerabia głównie na wieszaki oraz na drobne elementy plecaków, np. klamerki czy sprzączki. W 100% recyklingowi podlegają także tkaniny użyte przez firmę Lorpen, hiszpańskiego producenta skarpet i bielizny termoaktywnej. Berghaus w swojej najnowszej kolekcji kurtek i kamizelek Chulu użył ociepliny PrimaLoft Eco, która składa się w 50% z włókien z przerobu wtórnego. Do produkcji wykorzystuje się materiały utylizowane np. plastikowe butelki, a także przemysłowe odpady z plastiku. Użycie takich produktów obniża ilość ropy, która musi być rafinowana na potrzeby produkcji surowca, a w efekcie obniża szkodliwe emisje do atmosfery. MATERiAły Kwestia ekologicznych materiałów jest najczęściej rozumiana przez firmy outdoorowe jako stosowanie surowców pochodzenia naturalnego, a więc takich, które są łatwo biodegradowalne. Wśród nich najczęściej wykorzystuje się bambus, skorupy orzecha kokosowego, bawełnę i wełnę. Skorupy orzecha kokosowego wykorzystuje amerykańska firma Cocona z Colorado, która produkuje swoje materiały dzięki opatentowanej technologii, opartej na wtłaczaniu naturalnych składników w polimery. Cocona pobie-
ra surowiec od producentów węgla aktywowanego, przeznaczonego do produkcji filtrów węglowych do oczyszczania wody. Jest on produkowany właśnie ze zwęglanych skorup orzecha kokosowego. Zakupiony granulat rozdrabnia się i w opatentowanym procesie Cocona tworzy swoje włókno. Zaletą tej ekologicznej technologii jest to, iż wszystkie korzystne cechy materiału wykonanego z włókna Cocona są cechą samego włókna i nie pochodzą w żaden sposób z apretury dodanej w procesie wykańczania materiału (impregnacje itp.). Cocona ma więc znakomite właściwości antybakteryjne, pochłania promienie UV (współczynnik UPF 40+) i zapewnia szybkie odparowywanie wilgoci, dając tym samym poczucie chłodu. Wszystko jest pochodną struktury włókna i w związku z tym nie pociąga dodatkowych kosztów związanych z wykończaniem tkaniny zapewniającym jej te właściwości. A zatem, właściwości materiału Cocona nie da się wyprać z włókna. Z tego materiału produkuje wiele firm, m.in. Millet, Patagonia, Mammut, Merrell, Vaude, New Balance oraz Marmot. Przy czym ta ostatnia swoją bieliznę sportową szyje dodatkowo z materiału Polartec PowerDry Cocona Technology (np. bluza Midweight Crew LS), Milo natomiast materiał z dodatkiem aktywowanego węgla nazywa Coconut (np. w kurtce Coco Lady). Ze względu na właściwości podobne do tych, jakie posiada przetworzona skorupa orzecha kokosowego, w produkcji odzieży outdoorowej wykorzystywany jest także bambus. Pozyskiwane z niego naturalne włókno celulozy eliminuje ponad 70% bakterii, jest odporne na promienie UV, a przede wszystkim jest całkowicie biodegradowalne. Bambus jest zwęglany w temperaturze 800°C, a potem mielony na drobny pył i dodawany do polimerów, z których robi się włókno. Dodatek bambusa do poliestru zwiększa poziom odprowadzania wilgoci o 50%. Tkanina bamboo wykorzystywana jest m.in. przez Milo (np. koszulka Bamboo Lady) i Alpinusa (np. koszulka Duero) oraz markę Keen, która włókno bambusa wprowadziła także w miejsce syntetycznych membran (np. w butach Targhee II). Keen do produkcji butów wykorzystuje także naturalny korek, lateks i len, a do wytwarzania papierowych kartonów na buty używa klejów bazujących na naturalnej wodzie oraz farb powstających z olejów sojowych. Substancje te są oczywiście biodegradowalne. Swoje ekologiczne możliwości pod względem materiałów prezentuje także The North Face w postaci butów Mountain Sneaker. Zamszowa cholewka w tych butach wyprawiona jest tak, aby nie pozostawić śladu metalów ciężkich. Wewnętrzna wyściółka i część śródstopia wykonana jest z bambusa.
6
fot. Maciej Jabłoński
W śródpodeszwie zastosowano korek, zaś piankę zrobiono z roślinnych włókien celulozowych. Podeszwa i ozdobne detale wykonane są z materiałów wtórnie przetworzonych. Dużą troskę o środowisko przejawia niemiecka firma Vaude. Poza współuczestniczeniem m.in. w projekcie reforestacji lasów deszczowych, czy stworzeniu cyklu utylizacji poliestru, Vaude produkuje również z włókna Tencel. Jest ono w 100% biodegradowalne i pochodzi z włókien roślinnych. Do jego produkcji używa się surowca drzewnego, który pochodzi z upraw potwierdzonych certyfikatami FSC (Forest Stewardship Council) i PEFC (Programme for the Endorsment of Forest Certification Scheme). Oznacza to, że przy produkcji drewna nie użyto pestycydów i innych chemikaliów (z tego materiału wykonana jest np. koszulka Oani).
membran opartych na PTFE – najbardziej obciążającym naturalne środowisko z trzech przytoczonych związków. W tym miejscu warto wspomnieć o membranie Sympatex (wykonanej z PET), która wg producenta całkowicie poddaje się recyklingowi – tak jak popularne butelki plastikowe. Inna sprawa, że mało producentów outdoorowych decyduje się na współpracę z Sympatexem. Z zielonych technologii korzysta także The North Face, który używa w produkcji namiotów aluminiowych prętów DAC, produkowanych w nowej Eco technologii – są anodyzowane w procesie, który obywa się bez kwasów azotowego i fosforowego, ogromnie szkodliwych dla naszej matki Ziemi. Do ekologicznych procesów technologicznych można także zaliczyć Recykling wg Vaude – produkcja toreb z butelek plastikowych PET przyjazną środowisku hodowlę bawełny. Z eco bawełny produkują m.in. TEChnOLOgiE The North Face oraz Keen. Bawełna ta jest hodowana bez herbicydów, pePod względem ekologicznych technologii spośród wszystkich firm outdoorostycydów i sztucznych nawozów, nie jest chemicznie pozbawiona naturalwych zdecydowanie wyróżnia się Patagonia. Przykładem jest chociażby menych wosków, stąd materiał jest również miły w dotyku. toda obróbki wełny owczej, która nie jest oparta na chlorze. Marka Keen wprowadziła także ekologiczną metodę produkcji „direct atJak dobrze wiemy, powierzchnię wełny pokrywają małe łuski, przez co wełtach”, która pozwala łączyć skórę z podeszwą buta bez użycia klejów i inna plącze się i mota, a także kłuje. Zwykle, aby umożliwić pranie w wodzie nych szkodliwych substancji (np. buty San Antonio). Podobnie przyjazna śroi uzyskać miękką fakturę, wełnę traktuje się związkami chloru i pokrywa ciendowisku jest technologia Aegis Microbe Shield, której zadaniem jest kontroką warstwą polimerów. Niestety ten proces uzdatniania wełny pozostawia lowanie zagrzybienia i rozwoju bakterii w butach Keen. Neutralną dla środoszkodliwe substancje, między innymi te wchodzące w skład dioksyn. Jakkolwiska ochronę przed bakteriami wprowadził także Alpinus. Anti-bacterial to wiek wełna poddana obróbce chlorem nie stanowi zagrożenia dla użytkowekologiczna tkanina, która do tego celu stosuje chitosan, czyli organiczną nika, to jednak powstające w tym procesie odpadki są nieprzyjazne środowisubstancję pochodzącą z pancerza krabów i krewetek, której działanie posku. Właśnie dlatego Patagonia opracowała alternatywną technologię. lega na zatrzymaniu rozmnażania się bakterii i grzybów. Dzięki temu nie doFirma ta wprowadziła także ekologiczny środek zabijający bakterie powochodzi do powstawania przykrego zapachu. Tkanina, do której produkcji użydujące nieprzyjemny zapach. Zwykle w tym celu stosuje się jony metali np. to chistosanu, dodatkowo charakteryzuje się podwyższoną oddychalnością srebra, które w produkcji zanieczyszczają wodę. Patagonia wprowadziła Glai miękkością. Z chitosanu korzysta także firma Lorpen. diodor – oparty na biotechnologii system polegający na impregnacji materiaCo bardzo ważne, wiele firm outdoorowych zaczyna także zwracać uwału łańcuchami aminokwasów o naturalnym pochodzeniu, które w zetknięciu gę na ilość zużytej energii w procesie technologicznym. Np. Lorpen produkuz błoną komórkową bakterii uszkadzają ją. je Thermo Cool Eco (mieszanka CoolMax i ThermoLite), korzystając z odnaPonieważ najbardziej szkodliwym składnikiem kurtek wodoszczelnych jest wialnego źródła energii, jakim jest kukurydza. membrana, zrobiona zwykle z trzech różnych składników: poliestru (PES, Choć wciąż nie wszędzie można stosować ekologiczne materiały i technoPET), poliuretanu (PU) i politetrafluoroetylenu (PTFE), pojawia się również pylogie, to coraz więcej firm outdoorowych zwraca uwagę na ten aspekt swojej tanie, czy można tu z czegoś zrezygnować. Odpowiedz brzmi: tak. Kolejnym działalności. Trudności z dbaniem o środowisko pojawią się chociażby w fakrokiem Patagonii w kierunku czystej technologii było odejście od używania brykach produkujących obuwie górskie ze skór różnej grubości, które łączo-
Przykładowy proces recyklingu wg Polarteca Poprzemysłowe Wymieszane odpady i pokonsumenckie przetwarzane są na odpady poliestrowy granulat Stapianie granulatu Proces oczyszczania oraz dodatkowe procesy chemiczne
Płynny poliester przetwarzany jest na włókno
Włókno przekształcane jest w przędzę
Uzyskany w tym procesie materiał wykorzystywany jest przez Polarteca w produkcji odzieży
7
Ekologiczna lekkość outdooru...
ne są mocnymi, syntetycznymi klejami. Wiodący producent butów wysokogórskich La Sportiva stara się jednak temu zaradzić, chociażby przez skupowanie tylko surowych materiałów i samodzielne czuwanie nad procesem ich obróbki, jak też dbanie o prawidłowe stężenie szkodliwych substancji i oparów w swoich fabrykach. Inna stroną ekologicznych działań jest także minimalizacja zanieczyszczenia środowiska poprzez ograniczenie transportu przy sprowadzaniu surowców do produkcji, a także eksportu i importu samych outdoorowych produktów. Wiele firm angażuje się także w standardy Bluesign, których celem jest stworzenie takich procesów produkcyjnych w branży tekstylnej, których negatywny wpływ na środowisko jest minimalny. Bluesign jest grupą powsta-
wzięcia, zdając sobie sprawę, że szczególnie w przemyśle outdorowym całkowita rezygnacja z chemii zahamowałaby rozwój innowacji. Logo Bluesign może być przyznane produktom i procesom technologicznym dopiero po przeprowadzeniu przez organizację około półrocznego, bardzo szczegółowego audytu i po zastosowaniu przez aplikującą firmę wszystkich otrzymanych w jego wyniku wskazówek. Jednym z głównych wymogów jest tu stosowanie technologii najbezpieczniejszej z dostępnych. Filarami i głównymi kryteriami audytu jest efektywne wykorzystanie zasobów, emisja zanieczyszczeń do powietrza, emisja zanieczyszczeń do wody, zdrowie i bezpieczeństwo konsumenta oraz bezpieczeństwo i higiena pracy. Jak zauważa współzałożyciel i główny manager organizacji Peter Weber, bardzo ważny jest nacisk na odpowiednie wykorzystanie zasobów. Umożliwia to często spadek zużycia wody o ok. 40%, a energii o 20%, co obniża koszty procesu produkcji, czyniąc go bardziej opłacalnym i jednocześnie bardziej przyjaznym dla środowiska. W przeciwieństwie do innych marek proekologicznych Bluesign bada cały proces produkcji specyfikując jego komponenty jako w pełni dopuszczalne, dopuszczalne warunkowo i niedopuszczalne. W przypadku warunkowych standard podaje, jakie warunki muszą być spełnione, a w przypadku niedopuszczalnych stanowi, że tylko całkowite ich odrzucenie w procesie produkcji umożliwia przyznanie logo Bluesign. Prawda jest taka, że wiele firm, które szczycą się metką „eko” w rzeczywistości na wyprodukowanie swoich produktów zużywa ogromne ilości chemii i energii. Dlatego Bluesign określa też standard dla półproduktów i surowców wykorzystanych do produkcji tekstylnej pod kontem ekologiczności. Zatem, zarówno producenci jak i dostawcy mogą dostać logo Bluesign. Bluesign współpracuje z takimi firmami, jak Patagonia, The North Face, Vaude, Deuter, Sympatex, Mammut, Haglöfs, Helly Hansen czy Ortlieb. 
Membrana Sympetexu reklamowana jako materiał podlegający całkowitemu recyklingowi, podobnie jak butelki plastikowe PET
łą 8 lat temu, a w jej skład wchodzą niezależni eksperci, będący przedstawicielami różnych organizacji przemysłowych, naukowych, ekologicznych oraz konsumenckich. W standardach Bluesign bierze się pod uwagę nie tylko ekologiczny wymiar produkcyjny, ale także ekonomiczną opłacalność przedsię-
8
fot. Sympatex
fot. Lafuma
ispo munich – your global sports market since 1970
www.ispo.com
7-10 feb10
Messe München GmbH, Messegelände, 81823 München, phone +49 (0)89 949 -11 3 88, fax +49 (0)89 949 -11 3 89, info@ispo.com, www.ispo.com Pro Business Consulting, Contact: Joanna Biernacka-Goworek, phone (+48 695) 744 503, info@pro-business.eu for trade visitors only
9
pics: arc’teryx, michael müller, martin & forster, martin hangen, rudolf sterﬂinger/FVA muc
Targi Kielce Lato Sport 2009
Dorota Dubicka
Za nami kolejna edycja Targów Lato Sport, najważniejszej imprezy branżowej w Polsce, pretendującej bardzo odważnie do jednej z czołowych imprez tego typu w Europie. To szczególne wydarzenie dla producentów i dystrybutorów, a szerzej w ogóle pasjonatów sportu i rekreacji. W Kielcach zaprezentowało się w tym roku 150 firm z 9 państw.
To, co dało się zauważyć na tegorocznych targach (po raz trzeci odbywających się w Kielcach), to lekki spadek frekwencji wystawiających się firm w porównaniu z poprzednimi latami (2007 - 170 wystawców, 2008 - 189, 2009 - 150), ale jednocześnie wzrost frekwencji odwiedzających hale targowe. Wg organizatorów tegoroczne targi Sport-Lato odwiedziło o 25% osób więcej niż w ubiegłym roku. Wzrost frekwencji odczuli wyraźnie niektórzy z producentów i dystrybutorów wystawiających się w Kielcach. Targi są dla nas jednym z najważniejszych wydarzeń w całym roku, ponieważ nie urządzamy zbiorowych pokazów dla swoich klientów. Podczas Targów jak zwykle mieliśmy oblężenie stoiska, tym razem nawet w niedzielę. Jak dla nas bardzo udana impreza z perspektywicznymi kontaktami – komentuje targi Jacek Grzędzielski z Salewa Polska. W podobnym tonie wypowiada się Sylwia Szugzda z Bakosport (dystrybutor Deutera i Hanwaga na Polskę) – Pomimo braku klientów zimowych (odwiedzających edycję zimową targów) zanotowaliśmy duży ruch na stoisku, większy niż się spodziewaliśmy. Część producentów i dystrybutorów zrezygnowała w tym roku z udziału w imprezie. Nie przyjechała między innymi firma HBMM - dystrybutor Tatonki oraz Martes Sport - dystrybutor Arena, Colmar, Hi-Tec, Magnum oraz Newland, wróciły natomiast Bergson i Green-Hill. Swoją premierę miało też kilka nowych, specjalistycznych marek, które już wkrótce pojawią się na polskim rynku. Po raz pierwszy zobaczyliśmy w Kielcach kanadyjską Arc’teryx i norweską Bergans, których dystrybucję objęła w Polsce firma MJ Sport z Poznania. Te bardzo ekskluzywne marki właściwie jedynie zasygnalizowały swoją obecność, o czym świadczyło wyjątkowo skromne jak na tak drogich producentów stoisko. Prawdopodobnie już niedługo będziemy mogli również kupić wkładki do butów renomowanej, amerykańskiej marki Superfeet, którą dystrybuować będzie w Polsce Raven Outdoor. Letnie Targi w Kielcach to już tradycyjnie pole do popisu dla wystawiających się firm, platforma do porozumienia między producentami, dystrybuto-
fot. TARGI kIELCE
rami i właścicielami sklepów, no i oczywiście okazja do pozyskania nowych klientów. Od strony handlowej mieliśmy okazję spotkać się po raz kolejny z właścicielami sklepów, którzy nie są jeszcze naszymi klientami, ale znają nasze marki (Pacsafe, SteriPEN, Toollogic, Dr.Bacty). Często podejmowali decyzję o wprowadzeniu asortymentu do swoich sklepów, teraz po trzyletniej obecności na
Tradycyjnie, efektownie zaprezentował się Petzl
rynku polskim - mówi Arkadiusz Majewski z firmy Red Bird – Z jednej strony w pełni ich rozumiem, ponieważ nie chcą się wiązać z firmami „kometami”, które zabłysną w jednym sezonie, a potem okazuje się, że dystrybucja je przerasta finansowo lub logistycznie. Sądzę więc, że pomimo iż nas znają, dopiero teraz podejmują decyzję o współpracy mając pewność, że oferujemy produkty w „ciągłej sprzedaży” i nie będzie problemu z asortymentem czy reklamacjami - dodaje. Targi to również prezentacja kolekcji na przyszły sezon, pokazy mody sportowej, no i jak zawsze sporo nowinek technologicznych i innowacji. Przynajmniej część z nich można było zobaczyć w tym roku już na targach OutDoor we Friedrichshafen. Wśród produktów nagrodzonych na targach kieleckich znalazł się m.in. zaprojektowany specjalnie dla kobiet kask Elia Petzla/dystrybutor AMC, który zdobył wyróżnienie w kategorii Sprzęt dla Kobiet. AMC zaprezentował w Kielcach również inną nowość techniczną - nagrodzoną w Kielcach przez dziennikarzy - a mianowicie system oplotu liny marki Beal – Uni Core Process, który znajdzie zastosowanie w linach do prac wysokościowych, wspinaczki ściankowej i jaskiniowej (a konkretnie w modelach Wall School, Wall Master, Access i Spelenium). W dużym skrócie Uni Core Process to technologia polegająca na umieszczeniu dodatkowej warstwy wewnętrznej między rdzeniem i oplotem, co zwiększa wytrzymałość liny i eliminuje ślizganie się oplotu. W kategorii Innowacje Techniczne Medal Targów Kielce trafił do firmy SPORTING Brożyna z Gdańska za PCS-Personal Cooking System amerykańskiej firmy Jetboil. W tej kategorii wyróżniono także wrocławską firmę Wisport za system internetowy EPLECAK.PL do samodzielnego projektowania plecaka. W kategorii Design, Wzornictwo za najlepsze uznano super lekkie buty wakacyjne dla dzieci Sunport marki Keen/dystrybutor MMSport z Krakowa. Natomiast wyróżnienie otrzymał model butów Puro Low Hanwaga/ dystrybutor BakoSport S.C. Z jednej strony mieliśmy w Kielcach bogatą ofertę najnowszych produktów, cieszące oko premiery, pokazy Sprzedawcy pracowali intensywnie – stoisko Alpine Pro mody na sezon letni 2010,
fot. 4outdoor.pl
10
fot. 4outdoor.pl
atmosferę sportowo-biznesowego wydarzenia, ciekawą ofertę okołotargową. Z drugiej jednak - mimo, iż trudno zarzucić organizatorom brak rozmachu w organizacji imprezy w ogóle (głównie jeśli chodzi o imprezy towarzyszące segmentowi sportowemu) - ciężko było trafić na targach na wydarzenie stricte outdoorowe. Okazuje się , że Outdoor to wciąż chyba lekko niedoceniana (a może inaczej, wciąż próbująca się przebić) gałąź naszego przemysłu sportowego. Optymistycznie brzmi zatem obietnica Dyrektora Produktu Sport-Lato, Grzegorza Figarskiego – Możemy zdradzić, że opracowywany jest projekt zupełnie innego podejWśród rozrywek dla klientów ścia do promocji i aktywności okołooutdoorowej Branża fitness bardzo mocno pokazała się na Targach, organizując m.in. praktyczne warsztaty dla instruktorów i miłośników fitness outdooru była ruletka… funkcjonującej przy targach. Jest duża szansa, że już na edycji zimowej będziemy mogli zapoznać się z nową wizją promocji W ubiegłym roku adrenaliny dostarczały na targach ekstremalne skoki na outdooru na targach Kielce. rowerach Diverse MTB/BMX Dirt Contest oraz świetnie obsadzony turniej Po tegorocznej edycji trudno się również oprzeć wrażeniu, że outdoor na w speedmintona. W tym roku wśród bogatej oferty imprez mogliśmy trafić poziomie biznesowym działa na polskim podwórku wciąż na bardzo zindymiędzy innymi na mistrzowskie pokazy kick boxingu, Shidokan, MMA, Muay widualizowanym poziomie, a współpraca konkurencyjnych na rynku firm to Thai, judo i Brazilian Jiu - Jitsu (pokazy zorganizowane przez firmę Dragon jeszcze stosunkowo daleka perspektywa (w sumie w Kielcach wystawiło się Sports), a na drugim biegunie Freestyle skating (czyli slalom na rolkach), blisko 80 firm i mediów związanych z branżą outdoorową). w ramach którego rozegrano zawody Speed Slalom i Freestyle Slalom (przyCoś jednak ruszyło, czego dowodem jest powstanie Polish Outdoor Group gotowane przez firmę Spoko Brand). (POG), organizacji mającej na celu wzmocnienie rozwoju rynku outdooroDzięki firmie Spokey przed halami wystawowymi stanął również tor kartinwego i stworzenia silnej branżowej reprezentacji na polskim i europejskim gowy. Gościem specjalnym na stoisku był ambasador Spokey, polski olimpijrynku. Trudno sobie zresztą wyobrazić lepszą okazję na oficjalną premierę czyk z Sydney i Pekinu Szymon Kołecki. tego typu stowarzyszenia niż największe w Polsce targi branży outdoorowej Grzegorz Figarski, Dyrektor Produktu Sport Lato podsumowuje tegoi sportowej. Co ważne, inicjatywa POG spotkała się w Kielcach ze sporym roczne targi: Targi KIELCE SPORT - LATO 2009 przerosły nasze oczekiwania zainteresowaniem producentów i dystrybutorów. Ale czy rzeczywiście współzarówno pod względem liczby zgromadzonych na stoiskach produktów, zapraca na rzecz wzmocnienia naszego „wizerunku outdorowego” dojdzie do wartych na targach kontraktów, ale i zainteresowania zwiedzających impreskutku, pokażą przyszłe miesiące, a nawet lata. Na dzień dzisiejszy widać zami towarzyszącymi, których w tym roku było wyjątkowo dużo. Cieszy nas u firm pewną rezerwę i politykę wyczekiwania do, bądź co bądź, nowatorskiej ogromnie wzrost wynajętej powierzchni wystawienniczej, a przede wszystkim inicjatywy, jaką jest POG. liczby targowych gości. Wystawa ta jest zatem najlepszym przykładem na to, W tym roku organizatorzy postawili natomiast wyraźnie na coraz popularże w dobie spowolnienia gospodarki można zorganizować imprezę na najniejszą tematykę Fitness - branżę, która po raz pierwszy (obok sportu i outwyższym europejskim poziomie. W Targach Kielce swoje stoiska miały stratedooru) zaistniała w Kielcach w ubiegłym roku. Ze względu na bardzo szybko giczne firmy outdoorowe z Polski i zagranicy. Dowodem, że kielecka impreza, rosnącą modę na ten właśnie typ rekreacji/ruchu, tym razem Salon Fitness, współorganizowana przez firmę Summit i Wydawnictwo Góry, jest najlepszym Wellness & Spa urósł do rangi głównego wydarzeniem targowego, a nawet w Polsce miejscem, by zaprezentować firmę, jest powrót firmy Bergson, która najważniejszego wydarzenia edukacyjnego tej branży w Polsce. w tym roku miała u nas swoje stoisko. Z naszych rozmów z wystawcami wyniNa całość bloku pod nazwą „Nowoczesny Fitness” złożył się między innyka, że wszystkie firmy deklarują już swój udział w KIELCE SPORT - ZIMA 2010. mi IFAA Fitness Day, czyli praktyczne warsztaty dla instruktorów i miłośników Impreza ta odbędzie się w Targach Kielce od 25 do 28 lutego. Serdecznie fitness - siedem lekcji poprowadzonych przez uznanych choreografów na zapraszam. czele z gościem specjalnym José Martinezem z Dominikany, przyciągnęły około 100 osób. Współorganizatorami imprezy były Międzynarodowa AkaIII Targi Kielce Lato-Sport przeszły do historii. To właśnie w Kielcach przez demia Fitnessu & Aerobiku IFAA oraz Grupa Sport Arena. Drugim punktem trzy sierpniowe dni działo się wszystko to, co najważniejsze w świecie sportoprogramu były spotkania i szkolenia dla właścicieli oraz menedżerów klubów wego biznesu. Następna, letnia edycja 20-22 sierpnia 2010. Organizatorom fitness, odbywające się pod hasłem „Akademia SportBiznes.pl”. życzymy kolejnych sukcesów i jeszcze większej frekwencji. 
Medale Targów Kielce Lato Sport 2009
ELIA – Kask wspinaczkowy dla kobiet Producent: PETZL
T KOBIE
fot. 4outdoor.pl
PCS - Personal Cooking System Producent: JETBOIL
CHNIC ZNE N, WZO
SUNPORT – specjalne buty dla dzieci Producent: KEEN
RNICT WO
S
DLA PRZĘT
E ACJE T INNOW
DESIG
Kask ELIA powstał jako odpowiedź na wymagania i potrzeby wspinających się pań. Dzięki systemowi OMEGA jego zakładanie i ściąganie jest bardzo łatwe. Kask jest dopasowany do kobiecego kształtu głowy oraz do włosów spiętych w kucyk. Dokładna regulacja zapewnia wygodę i bezpieczeństwo.
Produkt JETBOIL to nowoczesna maszynka gazowa do gotowania pozwalająca bardzo efektywnie wykorzystać energię. Dzięki zastosowaniu specjalnego radiatora FluxRing® prawie cała energia gazu zostaje zużyta na gotowanie. Ciepło nie ucieka na boki jak w tradycyjnych maszynkach. Dzięki systemowi Jetboil gaz wystarcza na 2 razy dłużej, 2 razy szybciej gotuje się wodę, a dodatkową wygodę zapewnia zapalnik piezoelektryczny.
Super lekkie i bardzo wygodne. Konstrukcja buta jest wykonana z wstrzykiwanego EVA. Antyodorowa, anatomicznie dopasowująca się do stopy wkładka. Ochronę palców gwarantuje patent „Teo Protection”. Niebrudząca, o doskonałym tarciu podeszwa zapewnia przyczepność do każdego podłoża. Prosty i regulowany system zapinania buta nie sprawia trudności dziecięcym rączkom.
fot. 4outdoor.pl
11
Columbia grzeje…
W połowie listopada Columbia, jeden ze światowych liderów rynku outdoorowego, zaprezentował zestaw trzech innowacyjnych technologii kryjących się pod wspólną nazwą Omni-Heat®. Premiera Omni-Heat® to owoc decyzji podjętych jesienią 2007 roku. „Zdaliśmy sobie wtedy sprawę, że Columbia zapomniała o ważnym elemencie produktu outdoorowego, innowacyjności” – mówi Mick McCormick, wiceprezydent Columbia – „Wymieniliśmy w całości dział merchandisingu oraz designerski. Po siedmiu miesiącach zarejestrowaliśmy więcej patentów niż w ciągu poprzednich siedmiu lat.” Omni-Heat® to kilka rozwiązań technologicznych mających za zadanie utrzymanie ciepła podczas aktywności outdoorowych. Pierwszą i chyba najbardziej innowacyjną jest technologia Thermal Reflective. „Outdoor nie miał do tej materiału, który klient może zobaczyć i którego działanie może zrozumieć bez problemów” – twierdzi McCormick.
Meindl i Gore od kuchni
Świadomość marki i produktu można tworzyć na materiału ale polegającej również na kontroli cakilka sposób, jednak w przypadku specjalistyczłego procesu produkcyjnego, począwszy od donych technologii niezwykle ważne miejsce przyboru materiałów a skończywszy na sprawdzaniu pada wyedukowanym sprzedawcom. To właśnie jakości gotowych produktów. Wykład oraz preoni rekomendują klientom outdoorowe produkty zentacja najnowszych laboratoryjnych metod tei to często od ich wiedzy zależy powodzenie marki stowych pozwoliły zdobyć (lub poszerzyć) wiena rynku. Większość firm zdaje sobie z tego spradzę o najnowszych technologiach Gore. Całość wę i szkolenia sprzedawców czyni jednym ze swoich priorytetów. Wśród nich są również firmy, które tę formułę rozwijają, organizując wyjazdy szkoleniowo-motywacyjne (typu incentive) do swoich specjalistycznych fabryk. Kolejny rok z rzędu taki wyjazd zorganizowały firmy Meindl i Gore. Wizyta w Kirchanschöring w rodzinnej fabryce Meindlów potwierdziła fundamentalną rolę wielopokoleniowej tradycji, jaką szczyci się ten Lars Meindl wprowadza w tajniki procesu produkcyjnego niemiecki producent butów górskich. Fabryka w Kirchanschöring nie przypomizakończył event na torze kartingowym, będący na bowiem nowoczesnej lini produkcyjnej, zaskaciekawą odskocznią od naszej niszowej branży – kuje natomiast umiejętnym połączeniem najnowwszak od karta do bolidu Formuły 1 niedaleko... szych technologii z solidną, ręczną manufakturą. Nie da się ukryć, że tego typu wyjazdy są dość To oczywiście nie jedyna fabryka Meindla, w której kosztowną formą promocji, zwłaszcza w dobie produkuje się buty trekkingowe, pozostałe zlokalikryzysu. Potwierdza to Mateusz Suchocki z firmy zowane są w Słowenii, Słowacji oraz na Węgrzech Larix – dystrybutora marki Meindla: „Dla naszej fir(w Chinach produktowane są buty z segmentu my zawsze było ważne, aby sprzedawcy w sklemultisport). Jednak to właśnie w Kirchanschöring pach posiadali możliwie dużą wiedzę na temat można zrozumieć rolę doświadczenia i fenomen produktów Meindl. Sądzę, że możliwość zobatradycji – zarówno w rodzinnym muzeum, jak i, czenia całego procesu produkcji butów „na właco zaskakujące, w dziale regeneracji, gdzie kliensne oczy” oraz uczestniczenie w szkoleniu proci przysyłają wysłużone buty, pamiętające nawet wadzonym przez samego Larsa Meindla jest cielata 80. XX w., aby wymienić w nich np. podeszwę kawą i możliwie najlepszą formą szkolenia. Dla– koszt dla klienta to bagatela ok. 50 euro... tego, przy współpracy z przedstawicielem firmy Jednak o tym, że tradycja idzie w parze z nowoW.L. Gore w Polsce Jakubem Dyrlico, kolejny raz czesnością świadczy współpraca Meindla z Gore. zorganizowaliśmy szkolenie dla kilkunastu praDlatego druga część wizyty odbyła się w podmocowników naszych przedstawicielstw z całej Polnachijskiej siedzibie Gore w Feldkirchen. Szkoski, gdyż wiemy, że takie wsparcie jest szczególlenie dotyczyło głównie właściwości materiałów nie ważne. Zwłaszcza w sytuacji obecnie panująi membran, filozofii Extended Comfort, a także cej na rynku jest istotne, aby sprzedawcy posiazasad współpracy koncernu z producentami budali dodatkową wiedzę, która pomoże im w sprzetów, nie ograniczającej się tylko do dostarczania daży naszych produktów w grupie premium.”
Uczestnicy szkolenia przed fabryką Meindla w Kirchanschöring
Kurtka z odbijającą ciepło technologią Thermal Reflective
Inspiracją dla Thermal Reflective były niezwykłe właściwości ratunkowych, aluminiowych koców termicznych. Nowa technologia Columbia, oparta właśnie na fo- Buty z systemem grzewczym lii aluminiowej, zapewnia Thermal Electric większą o 20% izolację cieplną, przy zachowaniu wysokiego poziomu przepuszczalności powietrza i wilgoci. Drugim filarem Omni-Heat® jest nowa ocieplina Thermal Insulation, której właściwości termiczne na 1 g masy są, wg Columbia i testów niezależnych laboratoriów, obecnie najwyższe w przemyśle włókienniczym. Ponadto ocieplina ta jest w 50% wykonana z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu. Ostatnią technologią wchodząca w skład OmniHeat® jest Thermal Electric – zasilane baterią ogrzewanie wbudowane w serię zimowych butów Columbia. Zapewnia ono 4-6 godzin ciągłego grzania stóp. Technologie Omni-Heat® trafią do klientów wraz z kolekcją na jesień 2010. Tim Boyle, prezydent Columbia, mówi – „Czas wprowadzenia outdoorowego produktu na rynek jest zdecydowanie dłuższy niż w biznesie modowym, co jest dość frustrujące. Ale już dzisiaj widzimy pewne efekty naszej pracy i jesteśmy przekonani, że dzięki innowacjom wrócimy na pozycję lidera branży”.
12
Światowy outdoor ma się dobrze
JARDEn CoRPoRATion Strategia amerykańskiego giganta stanowi przykład skutecznej redukcji kosztów. Choć w trzecim kwartale 2009 przychody całej korporacji spadły w stosunku do ubiegłego roku i wyniosły 1,4 mld $, jej kryzysowy bilans wypada bardzo dobrze. Właśnie dzięki cięciom kosztów zysk netto Jarden Corporation wzrósł o 10 mln $ (!) i wyniósł 73,7 mln $. Segment Outdoor Solutions, obejmujący m.in. marki Campingaz, Coleman i Marmot, odnotował spadek przychodów z 620,1 mln $ do 565,7 mln $, ale zysk netto wzrósł o 3 mln $ do 63,4 mln $. ThE noRTh FACE Światowy lider rynku outdoorowego rynku należący do VF Corporation zanotował 10% wzrost przychodów. Podczas, gdy cała korporacja, w której skład wchodzą m.in. takie marki jak: Wrangler, Lee, Vans, JanSport, Nautica w trzecim kwartale 2009 roku miała przychody o 5% niższe (2,1 mld $) niż roku ubiegłym. Po uwzględnieniu różnic kursowych spadek ten wyniósł 3%. Przychody wszystkich marek segmentu Outdoor i Action Sports należących do VF Corporation na rynku amerykańskim wzrosły o 1%, podczas gdy przychody międzynarodowe o 4%. Liderem na rynkach międzynarodowych była Azja, gdzie wzrost był wyjątkowo duży. To już kolejny sygnał o dobrej kondycji rynków azjatyckich, w których globalne korporacje widzą swoją przyszłość. CoLUMBiA SPoRTSWEAR CoMPAny Choć w trzecim kwartale przychody Columbia Sportswear Company, jednego ze światowych liderów rynku outdoorowego, spadły o 4% (do 434,5 mln $) to są znacząco lepsze od prognozowanych. Firma zawdzięcza je głównie większym zamówieniom na jesienne kolekcje w USA oraz korzystniejszemu kursowi dolara. W rejonie EMEA (Europa, Bliski Wschód i Afryka) przychody Columbii spadły o 13%, w rejonie LAAP (Ameryka Łacińska i Azja) o 4% i o 3% w Kanadzie. Na najważniejszym dla Columbii rynku amerykańskim było najlepiej – sprzedaż spadła jedynie o 1%. Spadki odnotowano w segmen-
Wojciech Słowakiewicz
informacje dochodzące z globalnych marek outdoorowych pokazują, że branża w czasie światowego kryzysu radzi sobie dobrze. Liderzy osiągają satysfakcjonujące wyniki - odnotowują wzrosty sprzedaży lub umiejętnie tną koszty i zdobywają kolejne rynki.
Wstąp do Polish Outdoor Group!
tach odzieży sportowej (9%), odzieży (5%), akcesoriów i sprzętu (2%). Za to w segmencie obuwia widoczny był duży, 11% wzrost, a marka obuwnicza Sorel zanotowała wzrost aż 42%! W obliczu kryzysu dobrze radził sobie też stricte outoorowy Mountain Hardwear, którego sprzedaż utrzymała się na poziomie z ubiegłego roku. LAFUMA Ostatni rok nie był dobry dla branży odzieżowej, ale w kryzysie bardzo dobrze radzą sobie działy outdoorowe dużych korporacji, tak samo jest też w grupie Lafuma. Grupa Lafuma w zakończonym 30 września roku finansowym 2008/09 odnotowała 3% spadek skonsolidowanych przychodów. W obliczu kryzysu wyniki te są całkiem dobre, lecz po uwzględnieniu zmian kursowych i zmian strukturalnych w firmie (np. przejęcia Eidera) spadek ten wynosi już 9,2%. W Lafumie tradycyjnie świetnie radził sobie segment outodoorowy. Przychody ze sprzedaży działu Mountain Division (Eider i Millet) wzrosły o 36,3%. Po uwzględniu różnic kursowych oraz efektu włączenia Eidera wzrost ten wyniósł 5,3%! Tym samym dział ten stał się drugim najważniejszym dla Lafumy, z przychodami wynoszącymi prawie 69 mln euro. Koncern mocno inwestuje w ekspansję na rynku azjatyckim, co przynosi wymierne efekty. Wzrost sprzedaży wszystkich działów Lafumy na tym rynku wyniósł 38%. MAMMUT Kryzys faktycznie wydaje się omijać najlepsze firmy outdoorowe. Wyniki finansowe Mammut Sports Group za pierwsze osiem miesięcy 2009 roku są imponujące. Szwajcarska marka odnotowała 15,5% wzrost przychodów, podczas gdy cały holding przemysłowy Conzzeta (właściciel Mammuta) w tym okresie zanotował aż 38.3% spadek przychodów. Konsumenci na kluczowych dla Mammuta rynkach, niemieckim i szwajcarskim, mimo kryzysu utrzymywali swoje zainteresowanie produktami firmy, która w Zurichu i Berlinie otworzyła kolejne sklepy monobrandowe. Bardzo mocno rosła również sprzedaż Mammuta w Korei Południowej i w Japonii.
Polish Outdoor Group ul. Grzegórzecka 69/13 31-559 Kraków www.pog.org.pl email: pog@pog.org.pl kom. +48 600 356 626
Bieżące informacje z branży na www.4outdoor.pl
Barometr rynku outdoor
Przełom lata i jesieni przyniósł zmienną koniunkturę sklepom outdoorowym, ale wyniki października pozwalają z optymizmem patrzeć w przyszłość – zapowiada się dobra końcówka roku.
Sierpniowa sprzedaż w sklepach outdoorowych była co prawda wyższa niż w roku ubiegłym, ale w porównaniu z poprzednimi miesiącami nasz barometr pokazał lekką tendencję spadkową. Sklepy odnotowały 3,3% wzrosty sprzedaży w stosunku do ubiegłego roku. Jednak biorąc pod uwagę wyższe ceny nowych kolekcji, wynik ten oznacza, że prawdopodobnie mniej klientów odwiedziło sklepy outdoorowe (potwierdziły to dane z Intersportu, który odnotował 10% spadek liczby klientów). Gorsze wyniki względem ubiegłego roku mieli również więksi gracze na rynku (Euromark -7%, a Intersport tylko 3,5%). Na sprzedaż mogła mieć wpływ pogoda. Sierpień, podobnie jak w roku ubiegłym, był bardzo gorący (od 1 do 2 stopni cieplejszy od normy wieloletniej), ale za to bardzo suchy. Opady deszczu wyniosły zaledwie 75% normy miesięcznej, podczas gdy w ubiegłym roku przekraczały normę o 25-50%. Także słoneczny i ciepły wrzesień nie był najlepszy dla branży - sklepy odnotowały spadki sprzedaży. Był to miesiąc wyjątkowo suchy (na niektórych obszarach Polski opady były mniejsze o ponad połowę od normy wieloletniej) i bardzo ciepły (średnia temperatura była wyższa o 1 do 2 stopni w stosunku do września ubiegłego roku i normy wieloletniej). Ankietowane przez nas sklepy odnotowały 1,7% spadek sprzedaży w stosunku do ubiegłego roku. Po raz pierwszy od maja średnia sprzedaż była na niższym poziomie niż w roku ubiegłym. Dane z barometru są zgodne z informacjami dochodzącymi z całej gospodarki. Wg GUS ogólna koniunktura w handlu detalicznym była we wrześniu gorsza niż w sierpniu i w analogicznym miesiącu ostatnich dwóch lat. Październik przyniósł wyraźnie ochłodzenie, co wpłynęło pozytywnie na wyniki sprzedaży. Był to miesiąc bardzo mokry, na przeważającym obszarze kraju spadło o połowę więcej deszczu lub śniegu niż wynosi norma wieloletnia, a średnia temperatura oscylowała na poziomie od 0 do 2 stopni poniżej normy. Takie warunki pozwoliły sklepom uzyskać 10% wzrosty sprzedaży. Dobre wyniki osiągnęły także duże firmy. Po 4 miesiącach tendencji spadkowej Euromark przełamał negatywny trend, a nawet minimalnie przebił wyniki ubiegłoroczne – 0,2% wzrost. Również w salonach Intersportu odnotowano 25% wzrost sprzedaży. Nadchodzące świąteczne miesiące mogą przynieść branży kolejne wzrosty sprzedaży. Wydaje się, że wyniki października, jak również ogólne perspektywy dla polskiej gospodarki uprawniają do takiej optymistycznej prognozy.
Uczestnicy badania: • • • Active. Góry, turystyka, wspinaczka (Gliwice) Cerro Torre (Katowice) E-Pamir.pl (Kraków)
• • • •
Polar Sport (Kraków) Sherpa (Warszawa) sieć Skalnik (3 sklepy, Wrocław) Sklep Turysty (Poznań)
• • •
Taternik (Poznań) Trawers (2 sklepy, Łódź) Trekker Sport (Poznań)
Nasze badanie staje się coraz bardziej reprezentatywne. Dołączyły do nas kolejne dwa sklepy: Trekker Sport z Poznania oraz Sklep Turysty z Łodzi. W sumie barometr obejmuje już 14 sklepów.
ABC Freeride’u
czyli co wybrać, aby z satysfakcją wyjść na narty poza trasę
Michał Trzebunia
Jak każdej jesieni półki sklepowe zaczyna zapełniać sprzęt zimowy. W tej swoistej gmatwaninie firm i modeli nawet bardziej doświadczeni przeżywają istny zawrót głowy. Kolejna koncepcja wypiera poprzednią, by za chwilę ustąpić przed następnym ciekawym modelem. Na fali coraz większej popularności freeride’u w naszym kraju, co roku w ofercie pojawia się coraz więcej modeli nart. O ile w segmencie carvingowym sprawa jest prosta i każdy wyższy symbolem model jest kierowany do bardziej zaawansowanych narciarzy, o tyle w nartach do jazdy poza trasami sprawa nie jest już tak prosta – właściwy wybór zależy nie tylko od naszych umiejętności, ale także m.in. od docelowego przeznaczenia nart.
fot. Chris O’Conell/Armada
nARTy Zacznijmy więc od subdyscyplin freeride’u – Back Country (zwane skrótowo BC) oraz Side Country (bardziej komercyjna, przywyciągowa odmiana). Te subdyscypliny charakteryzują się eksploracją terenu, często podczas obfitych opadów atmosferycznych. Specjaliści dokładają do jazdy elementy (tricki), takie jak obroty, salta, skoki po drzewach itp. Narty do takiej jazdy charakteryzują się dużym rozmiarem poprzecznym, często nawet do 130 mm, są bardziej miękkie i posiadają w swoich konstrukcjach różne, często szokujące potencjalnego nabywcę technologie, np. mocne podgięcie dziobów i tyłów nart. Jednym z liderów w tym segmencie jest K2 ze swoim „Rocker’em”, w którym firma całkowicie zrezygnowała z wycięcia narty tzw. „Zero Camber” a nawet stosuje odwrócone wycięcie, czyli „Reverse Camber”, pozwalające wkładać mniej siły w wydobycie nart na powierzchnię oraz ułatwiające skręcanie poprzez zmniejszenie oporów w głębokim śniegu.
18
Z kolei marki, Armada ze swoim „Elf Shoe Tech” oraz Line z „Early Taper’em” poszły o krok dalej. Poza podniesieniem dziobów, firmy zastosowały zupełnie inną geometrię narty. W części środkowej narty są tradycyjnie taliowane, ale dzioby i tyły nart zwężają się dużo wcześniej, aby jeszcze bardziej zwiększyć możliwości narciarza w ewolucjach na śniegu. Narty te mają zaś tradycyjny „camber”, by były stabilne również na twardszym śniegu. Obecnie niemal każda marka ma w swojej ofercie modele BC. I chociaż powyższe technologie znacznie się wybijają, nie oznacza, że inni producenci nie pracują nad swoimi. Narty tej grupy mają często zbliżony kształt do symetrycznych konstrukcji (są nieznacznie węższe w tyłach w porównaniu z przodem), celem umożliwienia jazdy tyłem. Długość narty powinna być zbliżona do wzrostu narciarza. Wiązania montuje się bliżej środka narty. Big Mountain, czyli jazda po stromych stokach na sporych prędkościach, często przeplatana skokami ze skał. Narty do BM są z reguły twardsze, dłuż-
sze oraz asymetryczne i są rzadziej używane do jazdy tyłem. Niewątpliwą zaletą nart tego segmentu jest założenie projektantów, że mają być stabilne zarówno w puchu, jak i na twardym śniegu. Szerokość poprzeczna waha się tutaj zazwyczaj od 90-110 mm. Przy konstruowaniu nart BM używa się podobnych technologii, jak w segmencie BC, jednak nie są one tak szokujące w swoich rozmiarach. Rewolucyjna marka K2 stosuje mniejszy „Rocker” i tradycyjny „Camber”, aby na stromych, twardych stokach zapewnić maksimum przyczepności. Podobne zabiegi można znaleźć u Line’a czy bardziej znanego w naszym kraju Rossignol’a. Z nowościami w tym segmencie wchodzi również Black Diamond, znany dotychczas bardziej ze sportów wspinaczkowych, który poza szokującym podniesieniem dziobów, rzeźbi rdzeń („CNC Technology”), by nadać narcie określoną sztywność. Należy jednak wspomnieć, że technologie podgięcia dziobów stosuje również Salomon, dodając do sztandarowego modelu już prawie zapomniany „Jaskółczy Ogon”.
19
fot. Columbia
ARG Armada
ROCKER Salomon
fot. Chris O’Conell/Armada
COOMBA K2
JUSTICE NANGA PARBAT Black Diamond Dynafit
20
Decydując się na zakup nart Big Mountain należy zwrócić szczególną uwagę na wybierany model, zasięgnąć informacji u producentów lub obsługi w sklepie, gdyż tu najczęściej powtarza się schemat z carvingu, że najdroższe są modele dla ekspertów, które nie ułatwiają początkującym nauki. Wyższe modele często mają dodatkowe tytanowe rdzenie, które są istotne dla zaawansowanych, ale już początkujących potrafią szybko i skutecznie zniechęcić do jazdy. Dobierając narty do takiej działalności należy wybrać model odrobinę dłuższy od własnego wzrostu i zarazem tym dłuższy, im większe są nasze umiejętności. Narty z tej grupy są najczęściej wybieranym sprzętem u ludzi zdecydowanych na zakup tylko jednej pary desek freeride’owych, ze względu na spory wybór modeli i ich uniwersalność. Można je stosować zarówno w żlebach, na stokach, w lesie czy ostatecznie nawet na trasie. Ski Mountainering to najbardziej zbliżona do Ski Touringu subdyscyplina, jednak sam fakt, że najbardziej liczy się tu zjazd, stawia przed konstruktorami wiele wyzwań. Głównym założeniem jest możliwie największe odchudzenie nart, bez straty ich jezdnych właściwości. W efekcie wagowo plasują się pomiędzy nartami do „foczenia” i Big Mountain (często stosuje się do ich wykonania lekkie, egzotyczne drewno). Coraz częściej do ich konstrukcji dodawane są nowe technologie, jak w przypadku K2, która do serii Darkside dodała „Rocker”. Jednak jeszcze niewielu producentów decyduje się na takie zmiany. Swoich sił próbują w tym segmencie: Hagan, Dynafit, Blizzard czy Dynastar, a niektóre modele tych firm zahaczają również o segment opisany wyżej, czyli Big Mountain. Szerokość narty waha się od 80 mm do nawet 130 mm. Wybór długości narty uzależniony jest od wzrostu oraz planowanej działalności. Jeśli potencjalny nabywca nastawi się na jazdę po stromych, wąskich żlebach będzie potrzebował nart krótszych od swojego wzrostu, jeśli wybierze eksplorację pól śnieżnych, lasów, to powinien zdecydować się na narty w okolicy własnego wzrostu lub nieznacznie dłuższe. BUTy Same narty nie wystarczą do zanurzenia się w egzotyczny świat poza trasami. Kolejnym trudnym wyborem są buty. Tu sprawę ułatwia, podobne jak w przypadku desek, segmentowanie produktów. Mamy więc buty do Back Country charakteryzujące się mniejszym flexem (twardością). Zasadnicza różnica to nie tyle konstrukcja skorupy, co botka wewnętrznego. Ze względu na zwiększony czas przebywania w warunkach niekorzystnych dla naszych stóp, używa się innych pianek, włókien grzejących. Z racji sporej ilości skoków i jazdy tyłem, pianka botka jest miększa, a język konstruowany jest tak, by nie odbijać golenia. Pod naszą stopę dodawane są wkładki absorbujące drgania i uderzenia podczas lądowania. Warta wyróżnienia jest włoska firma Dalbello. Ich konstrukcja „Cabrio Design” pozwala dowolnie i stosownie do potrzeb użytkownika modyfikować twardość poszczególnych miejsc buta. Obecnie każdy szanujący się producent sprzętu narciarskiego ma w swojej ofercie buty do BC, często opisane jako buty do „freestyle’u”. Najczęściej stosowany indeks flexu to 80-100, jednak należy pamiętać, że każdy producent ma swoje normy indeksowania i cyfra cyfrze nierówna. Z kolei buty do Big Mountain są twardsze, tak by zapewniały maksimum kontroli przy sporych szybkościach. Przenoszenie sił odbywa się tu podobnie, jak w butach z grupy Race. Konstrukcja botka wykonana jest już z innych pianek, podobnych do tych z BC, na ogół jednak twardszych. W tych butach spędza się większość dnia w trudnych warunkach, więc włókna grzejące to już niemal standard. To właśnie ten segment jest najmocniej obsadzony przez producentów. Niemal każdy model ma swoich zwolenników i sprawdza się w praktyce. Wiąże się to z faktem, że stopa stopie nierówna. Buty w tym segmencie mają flex w zakresie 100-140 i istnieją modele, które mają możliwość modyfikowania twardości w zależności od potrzeb. Przed konstruktorami butów do Ski Mountaineringu stoi o wiele więcej wyzwań, niż w przypadku tych wymienionych wyżej. Muszą umożliwić podejście na fokach, czy rakach, a zarazem zapewnić maksimum kontroli podczas
21
fot. Dynafit
fot. Dynafit
TITAN Dynafit
RADIUM Garmont
FACTOR Black Diamond
X-ALP PRO Lowa
zjazdu. Flex takich butów waha się od 80 do nawet 140. Konstrukcja ramy skorupy u każdego producenta jest unikalna. Botek jest zazwyczaj wiązany, by w czasie podchodzenia przy rozluźnionych klamrach, stopa się nie poruszała i nie narażała na obtarcia skóry. Oczywiście modele te posiadają włókna antygrzybiczne i grzejące. Dużym powodzeniem cieszy się Garmont, który od lat produkuje buty do mocnej jazdy w górach. Po piętach depczą mu Black Diamond, Scarpa i Dynafit. WiązAniA Wybór wiązań to trudna sprawa. Jeżeli założymy, że nie będziemy się poruszać na fokach (lub bardzo sporadycznie), to zakup wiązań o konstrukcji tradycyjnej będzie trafiony. Dodatkowo wiązania specjalnie przeznaczone do freeride’u są często wyposażone w podkładki tłumiące drgania oraz skistopery. Wiązania z ruchomą piętą dedykowane do freeride’u to wciąż rozwijający się segment. Z roku na rok powstają coraz bardziej rewolucyjne modele oferujące możliwości kontroli narty w stopniu zbliżonym do klasycznych wiązań skrzynkowych, a zarazem umożliwiające podchodzenie. Niestety, aby mieć odpowiednią kontrolę, trzeba zdecydować się na sprzęt cięższy od wiązań skitourowych. Wiodącym producentem w segmencie Back Country oraz Big Mountain jest Marker. Z kolei do celów Ski Mountaineringu popularnością cieszy się Dynafit, Silvretta i Diamir, ze względu na oferowaną lekkość i łatwość obsługi. Ciekawą alternatywą do wiązań ruchomych jest zakup „Alpine Trekkera”. Pozwala on na podchodzenie w tradycyjnych wiązaniach skrzynkowych i daje możliwość sporadycznego korzystania z fok. Niestety „Alpine Trekker” zajmuje dodatkowe miejsce w plecaku podczas zjazdu.
CO jESzCzE… Kolejną rzeczą, bez której freeride’u nie powinno się uprawiać, jest sprzęt lawinowy. Polecany jest detektor trzyantenowy, który znacząco ułatwia szukanie zasypanego. Jeśli jest to jednak zakup dla nas zbyt kosztowny, to wystarczające są również starsze modele. Sam detektor nie przyda się bez łopaty lawinowej i sondy. Te ostatnie najlepiej kupować jak najlżejsze. Obowiązkowe po zakupie sprzętu lawinowego jest odbycie szkolenia, a także – wydawałoby się prozaiczna kwestia – kontrolowanie stanu baterii w detektorze. Nic tak nie potrafi zepsuć zabawy, jak zimno i wilgoć. Wybór odpowiedniego ubrania zależy od możliwości finansowych oraz własnych upodobań. Należy jednak pamiętać, że warto dołożyć kilka złotych, by zaopatrzyć się w bardziej zaawansowane technicznie produkty. Plecaki dedykowane do narciarstwa mają inną konstrukcję, umożliwiającą łatwiejsze przodopochylenie oraz szereg kieszeni przygotowanych do konkretnego wyposażenia. Ale to już temat na kolejne artykuły… Dobrnęliśmy do końca tej krótkiej rozprawy o sprzęcie. Nie ma jednej optymalnej narty dedykowanej wszystkim, a wiele modeli jest tworzonych przez samych proriderów, zatem do konkretnej działalności. Dla niektórych jazda na tradycyjnej konstrukcji będzie bardziej satysfakcjonująca, niż na technicznych nowinkach, z kolei inni już zdążyli przeskoczyć na „nowe” i gorąco polecają konkretne modele.
Michał Trzebunia – czołowy polski freerider związany od ponad 15 lat z tą dyscypliną. Były zawodnik (pierwotnie alpejczyk, później członek Kadry Narodowej Łyżwiarstwa Szybkiego, zrezygnował z kariery, by być „bliżej gór”), pierwszy Polak zaproszony na Freeride World Tour (freeride’owy odpowiednik Pucharu Świata), startował kilkakrotnie w tym cyklu.
22
© 2009 Columbia Sportswear Company. All rights reserved.
Columbia Sportswear Poland Sp. z o.o. - Ul. Szturmowa 2, 02-678 Warszawa Contact us: Tel. 22 847 70 30 - e-mail: rtyszkiewicz@columbia.com
23
LIDER W POLSCE
Historia firmy Arc’teryx sięga 1989 roku i odnosi się do małej firmy Rock Solid, którą założył Dave Lane w swojej piwnicy. Dave koncentrował się na robieniu uprzęży wspinaczkowych a jego dbałość o szczegóły nie miała sobie równych w ówczesnym środowisku wspinaczkowym. Jego perfekcjonizm powoli zaczął przynosić rezultaty – opinia o wysokiej jakości jego produktów zaczęła się powoli rozszerzać, a lokalni wspinacze zaczęli coraz częściej szukać produktów Dave’a. Do firmy szybko dołączył Jeremy Guard i wkrótce potem Rock Solid stał się firmą Arc’teryx. Brak kompromisów w doborze materiałów i dbałość o szczegóły sprawiły, że firma zaczęła robić się coraz bardziej znana. Wkótce wzbogaciła swoją ofertę o plecaki i pierwsze modele Miury oraz Khamsina ujrzały światło dzienne. Prawdziwa rewolucja dokonała się jednak dopiero w 1995 roku, kiedy przed wspinaczką w Górach Skalistych Jeremy Guard kupił sobie kurtkę z najwyższej półki. Pomimo, że Arc’teryx nie robił nigdy kurtek, Jeremy pomyślał, że są w stanie zrobić lepszą. Natychmiast rozpoczęto poszukiwania odpowiednich ludzi, zdolnych do zaprojektowania i stworzenia nowej jakości na rynku. Zdawano sobie sprawę z faktu, że pomysł wypali pod warunkiem, że do produkcji zostaną użyte najlepsze materiały. Niekwestionowanym liderem na rynku był Gore-Tex, ale pozycja lidera miała też swoją cenę – ekskluzywność. Po długich negocjacjach udało się firmie otrzymać licencję na produkty W.L.Gore®. Mając najlepsze materiały oraz innowacyjne pomysły, które wyprzedzały nawet wymagania klientów, Arc’teryx szybko wyrobił sobie opinię firmy, która robi produkty najwyższej jakości, nie idąc na żadne kompromisy. W roku 2002 Arc’teryx został kupiony przez firmę Salomon, która stała się mentorem firmy. Salomon nie miał zamiaru ingerować w proces produkcji, ponieważ nie widział sensu zmieniania czegoś, co funkcjonuje bardzo dobrze. Jedyne czym się podzielił, to wiedza oraz technologie, które pozwoliły firmie Arc’teryx rozwinąć się jeszcze bardziej. W 2005 roku Amer Sport wykupił od Adidasa markę Salomon, a co za tym idzie, Arc’teryxa. Od tego czasu obie firmy należą do rodziny Amer Sport. Na czym polega przewaga Arc’teryxa nad konkurencją? Są trzy wyznaczniki. Pierwszy to design – każda rzecz jest projektowana tak, aby w 100% spełniać oczekiwania najbardziej wymagających sportowców. Podział kolekcji na grupy sportowe daje gwarancję swobody ruchu. Każdy produkt jest projektowany tylko i wyłącznie pod konkretną dyscyplinę sportu, co zapewnia maksymalną funkcjonalność. Drugim wyznacznikem są materiały. Arc’teryx blisko współpracuje z producentami materiałów, wybierając i pomagając udoskonalać najlepsze i najbardziej wytrzymałe materiały na rynku, w celu zwiększenia żywotności i jakości swoich produktów. Ostatnim wyznacznikiem pozwalającym firme Arc’teryx wybić się ponad konkurencję jest sposób szycia. Arc’teryx, jako jedyny z dużych producentów na rynku outoor, jest właścicielem fabryk, w których wytwarza swoje produkty. Dzięki temu może bez przeszkód rozwijać procesy produkcji, nie obawiając się o własne patenty, co prowadzi do tworzenia rzeczy bogatych w ulepszenia, których konkurencja nie może powtórzyć. Dziś po Arc’teryxa sięgają osoby, któte chcą mieć gwarancję, że produkt, który otrzymają, spełni ich wymagania w 100%.
24
ALPHA SV JACKET
Stworzona, aby chronić użytkownika przed najcięższymi warunkami atmosferycznymi, Alpha SV została wyposażona w materiał 480N Gore-Tex® Pro Shell 3L. Specjalnie skonstruowany kaptur chroni przed warunkami atmosferycznymi nie ograniczając widoczności, posiada także regulację oraz jest kompatybilny z kaskiem. W dolnej części kurtki wbudowano HemLock – wyjmowaną blokadę zapobiegającą wychodzeniu kurtki z uprzęży podczas wspinaczki. Ramiona oraz część rękawów posiadają dodatkowe wzmocnienia. Kurtka wyposażona jest w zamki WaterTight™ – pierwsze zamki, które przeszły testy „extreme wet weather” w fabryce W.L.Gore. Alpha SV to kurtka skierowana do ludzi nie idących na kompromis, szukających pełnej ochrony przed niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi. Przeznaczona do użytku głównie podczas najcięższych warunków w górach oraz w ekstremalnie deszczowym klimacie. Waga – 541g dla rozmiaru M.
AGENT ARC’TERYXA W POLSCE:
MJ Sport S.C. ul. Katowicka 89C/19 61-131 Poznań Tel./Fax. +48 61 623 18 36 Fax. +48 61 623 18 37 email: office@mjsport.pl www.mjsport.pl Osoba kontaktowa: Paweł Mielcarek e-Mail: pawel.mielcarek@mjsport.pl kom. +48 698 933 944
UPRZĄŻ S·240
Niesamowicie cienka, miękka oraz lekka uprząż S·240 przenosi wspinaczkę sportową na nowy poziom. System WST (ciężar jest równo rozkładany na całą powierzchnię uprzęży) daje wsparcie dla pasa biodrowego. Lekkie pętle udowe, pokryte siatką, zapewniają wysoką oddychalność oraz oparcie. Zrobione z jednokierunkowej siatki pętle udowe dostarczają oparcia w jednym kierunku, przy jednocześnie całkowitej elastyczności w drugim. Są przy tym tak samo wygodne, jak te robione tradycyjnie. Dodatkowo uprząż wyposażona jest w samoblokującą się klamrę, znaczniki bezpieczeństwa, 2 szpejarki. Waga dla rozmiaru M – 248 g!
PLECAK CIERZO 35 L
Zaprojektowany jako lekki plecak szturmowy, Cierzo 35 po skompresowaniu mieści się do swojej własnej klapy. Kompaktowy i niesamowicie lekki, Cierzo 35 jest idealnym kandydatem na drugi plecak podczas wyprawy w góry, trekkingu czy podczas wyprawy na kajaki. Materiał zewnętrzny plecaka jest powleczony silikonem i PU, co daje mu większą odporność na niesprzyjającą pogodę. Plecak posiada zdejmowany panel z Hypalonu, wyjmowany panel na plecach, 2 pętle na czekany, jedną pętlę na dziabkę oraz osobną kieszeń na camelbak. Plecak występuje w dwóch wersjach – 35 l – waga 461 g oraz 18 l – waga 255 g, co czyni go jednym z najlżejszych plecaków na rynku.
25
„To białe pod siateczką” 1 – czyli o membranach
Membrana to cienka powłoka półprzepuszczalna znajdująca się bezpośrednio pod zewnętrzną tkaniną kurtki dwuwarstwowej. W przypadku trójwarstwowego laminatu membrana jest ściśle połączona z zewnętrzną i wewnętrzna tkaniną, w tego typu odzieży nie występuje podszewka. Zadaniem membrany jest ochrona naszego organizmu przed przemoczeniem i przewianiem. Jednocześnie powinna zapewniać odprowadzenie nadmiaru wilgoci (w postaci pary wodnej)
fot. Schoeller Textil AG
Wojciech Kłapcia
wydzielanej przez nasze ciało. 26
Początki rozwoju membran1sięgają połowy ubiegłego wieku, wtedy to zaczęto zastanawiać się, jak poprawić „oddychalność” gumowanego brezentu stosowanego w odzieży ochronnej. Już w latach 30. XX w. przez przypadek odkryto politetrafluoroetylen. Technologię produkcji tego związku opatentowała firma Du Pont, zastrzegając nazwę handlową Teflon. Obecnie związek ten powszechnie używany jest w produkcji patelni (to dzięki niemu nic nie przywiera do jej powierzchni). W 1969 roku firma W.L Gore stworzyła najbardziej znaną na świecie membranę o nazwie GORE-TEX. NASA wykorzystała ją przy tworzeniu skafandrów do spacerów w przestrzeni kosmicznej. W latach 80. na zachodzie Europy oraz w Stanach Zjednoczonych pojawiło się wiele różnych membran, jednak dominację na rynku zapewniła sobie firma W. L. Gore. Jej sukces bazował na wysokiej wodoszczelności wyrobów oraz umiejętnej promocji. Tak, to były te czasy, kiedy głównym parametrem dla membran była ich nieprzemakalność, paroprzepuszczalnością zaczęto interesować się dopiero w następnej dekadzie. Dominację Gore-Texu zachwiało stworzenie przez firmę Lowe Alpine membrany Triplepoint Ceramic, którą reklamowano słowami „wreszcie kurtkę możesz prać wtedy, kiedy chcesz, a nie wtedy, gdy już musisz”. Nowa membrana znacznie przewyższała inne laminaty2, dla których proces prania był zabójczy. Do tej pory odzież wytrzymywała trzy do ośmiu prań w delikatnych
Przekrój przez 3-warstwowy laminat GORE-TEX Pro Shell
suje się już tu wartości procentowych, mimo iż na początku lat 80. były wykorzystywane dość często. Obecnie podawanym parametrem jest tzw. głowica hydrostatyczna. Poprawniej jednak jest mówić o ciśnieniu lub o wysokości słupa wody. Jednostką są milimetry słupa wody. Im wyższy parametr wodoszczelności, tym lepsze właściwości laminatu. Parametr ten podaje się zawsze dla całego laminatu, gdyż sama membrana, bez wzmocnienia w posta-
Schemat działania membrany Sympatex zawierającej kopolimery złożone z poliestru (o hydrofobowych własnościach, pokazany na czerwono) oraz polieteru (o hydrofilnych właściwościach – na biało). Polieter zapewnia transport pary wodnej na zewnątrz membrany
Schemat działania termicznej membrany c-change Schoellera – pory membrany zmieniają swoją powierzchnię w zależności od panujących warunków termicznych, ułatwiając tym samym oddychanie, przy jednoczesnym zachowaniu wodoodporności
środkach piorących, podczas gdy wyroby Lowe Alpine można było wyprać osiemnaście razy. Obecnym standardem jest dwadzieścia prań, po których laminat powinien zachować co najmniej 80% swoich pierwotnych właściwości. Nie dotyczy to powłoki DWR3. Nowa membrana wprowadziła także pojęcie „oddychalności”, jako głównego parametru określającego wartość laminatu. W tym właśnie momencie rozpoczął się swoisty „wyścig zbrojeń” trwający do dziś. W.L. Gore zintensyfikowało prace nad rozwojem Gore-Texu, prace zintensyfikowała też konkurencja. Zwycięzcami tego wyścigu są klienci, którzy obecnie mogą zdobyć odzież doskonalszą i trwalszą. Nie należy jednak sądzić, że parametry współczesnych membran to szczyt technologicznych możliwości w tej dziedzinie. Nawet najlepsze laminaty nie są w połowie tak doskonałe, by zagwarantować pełne odprowadzenie potu wydzielanego przy intensywnym wysiłku fizycznym. Stąd właśnie bierze się coraz większa popularność softshelli, zwłaszcza bezmembranowych, które są najbliższe pierwotnej idei stworzonej przez firmę Buffalo. PARAMETRy – WODOSzCzELnOść To jednostka mówiąca nam o tym, jak bardzo laminat odporny jest na przemakanie. Ponieważ można wykazać, że każda membrana przemaka, nie sto1 2 Tak właśnie wygląda nasz pierwszy kontakt z membraną w dwuwarstwowym laminacie. Laminat to trwałe połączenie membrany z tkaniną zewnętrzną (laminat dwuwarstwowy) lub tkaniny z membraną i podszewką (laminat trójwarstwowy). Określenie to dotyczy także łączeń wykonywanych innymi technologiami niż laminacja. DWR (Durable Water Repellent) – warstwa impregnacji materiału zewnętrznego laminatu, jej uszkodzenie powoduje nasiąkanie tkaniny zewnętrznej, nie ma jednak wpływu na przemakalność wyrobu, za którą z kolei odpowiada membrana.
ci włókien tkaniny zewnętrznej, dość szybko uległaby zniszczeniu. Zasadniczo można założyć, że wszystkie membrany, których parametr wodoszczelności przekracza 10 000 mm H2O można uznać za w pełni wodoszczelne. Jest to oczywiście pewne uproszczenie, bowiem w skrajnie niesprzyjających warunkach atmosferycznych membrana zaczyna oddychać w niewłaściwym kierunku, choć prospekty reklamowe o tym nie wspominają. Skąd wartość 10 000 mm H2O? Otóż w przybliżeniu odpowiada ona naciskowi rzepki, osoby ważącej ok. 95 kg, na podłoże w przyklęku na jednym kolanie. Spodnie o niższym parametrze będą nam nagminnie przemakać na kolanach. Nie zagwarantują nam też pełnej odporności na opady atmosferyczne, gdzie ciśnienie wywierane przez spadające krople na laminat może wynieść do 8000 mm H2O. Właściwie wszystkie liczące się membrany mają wodoszczelność na poziomie minimum 20 000 mm H2O. Mniej więcej do końca lat 80. wodoszczelność4 była dla klientów najistotniejszym parametrem. Potem zaczęto znacznie bardziej zwracać uwagę na „oddychalność”. PAROPRzEPUSzCzALnOść (ODDyChALnOść)5 To parametr mówiący nam o tym, jak wiele wody pochodzącej z naszego potu jest w stanie przedostać się na zewnątrz laminatu. Jednostką paro4 Ciekawostką jest, że firma W.L Gore na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku na metkach produktowych podawała wodoszczelność 80 000 mm H2O, co jest prawdą ale wyłącznie w odniesieniu do uszczelek tegoż przedsiębiorstwa stosowanych w uszczelnianiach instalacji wysokich ciśnień. Prawidłową nazwa tego parametru powinna być paroprzepuszczalność, która z reguły mylona jest z parametrem Ret.
3
5
27
kALEnDARiUM 1930 Wynalezienie poliuretanu przez Otisa Bayera (tak to ten od aspiryny) Gerald Berchet i Wallace Carothers z firmy DuPont wynajdują nylon – nazwa ta jest podobno akronimem słów „Now You’re Losers Old Nippones” (prace trwały od początku lat 30., firma ujawnia go w 1939 r.) Otto Bayer opracowuje technologię produkcji poliuretanów, produkowanych następnie przez I.G. Farben (po wojnie Bayer Leverkusen) Roy Plunkett pracujący dla DuPonta wynajduje teflon Nylonowe namioty produkowane dla armii USA Robert W. Gore wynajduje metodę spieniania i rozciągania politetrafluoroetyleu, firma W.L. Gore wprowadzi go w 1970 r., zaś aplikacja patentowa złożona zostanie dopiero w 1973 r. (aplikacja z 1970 r. została wycofana) Firma W.L. Gore otrzymuje pierwsze zamówienie na tkaninę z membraną Gore-Tex od firmy Early Winters, która w katalogu z 1977 r. umieszcza wykonane z niego ubrania przeciwdeszczowe Aplikacja patentowa Roberta W. Gore’a i Samuela B. Allena z W. L. Gore na membranę PTFE i PU Firma W.L. Gore wprowadza taśmę do podklejania szwów GORE-SEAM, kolejną generację tej taśmy opatentowano dopiero w 1990 r. Firma Torex rozpoczyna produkcję membrany torex (obecnie Toray Industries) Douglas Lumb, Yechiel Naor i Moshe Rock patentują dla firmy Malden Mills materiał polarowy z membraną poliuretanową, pierwowzór Windblocka i Power Shielda 2009 2009 1993 Lowe Alpine wprowadza do swoich ubrań poliuretanową membranę Triplepoint Ceramic Philip A. Branca, Daniel E. Hubis, Wolfgang Buerger, Christiane Rudolf i Ralf Tillmanns patentują dla firmy W. L. Gore wzmocnioną membranę politetrafluoroetylenową (stosowana obecnie w Gore-Tex Pro Shell) Rozpoczęcie produkcji tkaniny Gore-Tex Paclite firmy W.L. Gore Pontetorto i W.L Gore wprowadzają tkaninę winstopper W.L. Gore tworzy Gore-Tex XCR o zwiększonej oddychalności Polartec Power Shield – tkanina z perforowaną membraną poliuretanową Malden Mills BHA Group, Inc prezentuje eVent membranę PTFE bez zewnętrznej warstwy poliuretanu Nazwa softshell staje się na tyle modna, że firma W.L. Gore zastrzega nazwę Windstopper Soft Shell (ulepszona wersja windstoppera) Firma Malden Miles wprowadza do sprzedaży całą serię tkanin opartych o membranę poliuretanową Wind Pro, Power Shield, Windblock-Act, Windblock, Aqua Shell The North Face rozpoczyna produkcję odzieży z membraną Hy-Vent, poliuretanowa (Entrant) membrana firmy Toray Industries Inc W.L Gore wprowadza Gore-Tex ProShell (wzmacniana membrana) i Gore-Tex PerformanseShell o zwiększonej oddychalności Mammut wprowadza do sprzedaży kurtkę z membraną o parametrze paroprzepuszczalności 46 000 g H20/m2/24h Lowe Alpine wprowadza Triple Point Dynamic
1935
1996
1998 1999 2000 2001 2002
1936 1937 1940
1969
2003
1976
2003
1978
2005
1979
2007
1979
1990
przepuszczalnosci są gramy cieczy, jakie w ciągu 24 godzin mogą „przedostać się” na drugą stronę jednego metra kwadratowego laminatu. Im większa wartość liczbowa paroprzepuszczalności, tym lepsza „oddychalność” kurtki. Sposób przeprowadzania testu nie uwzględnia stosowania jakiegokolwiek źródła ciepła (jakim jest w końcu nasz organizm). Stąd właśnie przez ostatnie kilka lat parametr ten jest często krytykowany, szczególnie przez marketingową kampanię rozpoczętą przez firmę BHA Group Inc. Zgodnie z obowiązującą normą, do badania paroprzepuszczalności stosuje się dwie metody oznaczane jako A1 i B1 lub „cup up” i „inverted cup” (rzadziej „cup down”). Pierwsza z metod polega na szczelnym przykryciu pojemnika z wodą kawałkiem laminatu. Po 24 godzinach ilość wody pozostającej w pojemniku daje nam parametr membrany. Oczywiście temperatura wewnątrz pojemnika oraz temperatura i wilgotność na zewnątrz są ściśle określone. Test A1 częściowo odpowiada warunkom, jakie spotkamy zimą w wyższych partiach gór. W drugim teście naczynie z wodą zostaje odwrócone do góry dnem. Temperatury i wilgotność powietrza zewnętrznego pozostają takie same, jak w pierwszym przypadku. Zazwyczaj wyniki w próbie B1 są lepsze z punktu widzenia marketingu. Dlatego producenci odzieży podają właśnie ten wynik. Producenci membran podają oba wyniki. Różnice między obydwoma parametrami wynoszą od 0 do 100% (w skrajnych przypadkach), jako średnią można przyjąć 15%6. Aby poznać różnicę między poszczególnymi membranami polecam wykorzystać własny grzbiet. Nie poczujemy różnicy mię6 Dane na podstawie katalogów laminatów: Dermizax (i jego odmiany), Entrant (i jego odmiany), eVent i Gelanots (i jego odmiany).
dzy workiem foliowym a membraną o paroprzepuszczalności 5000 g H2O/ /m2. Ale jeżeli porównamy to z kurtką 10 000 g H2O/m2 , to różnicę da się już wyczuć. Najdoskonalszy stworzony do tej pory laminat szczyci się parametrem 46 000 g H2O/m2. RET – WSPółCzynnik OPORU PAROWAniA To parametr odnoszący się, podobnie jak paroprzepuszczalność, do „oddychalności” odzieży. Jednostką jest Pam2/W. Upraszczając – określa on, jak bardzo tkanina stawia opór procesowi parowania. Ideałem byłby Ret o wartości zero. Pierwsze odmiany Gore-Texu miały Ret na poziomie 80. Obecnie najdelikatniejsze odmiany eVentu i Gore-Texu pochwalić się mogą retem wynoszącym 2,7, a termoaktywna7 membrana c-change Schoeller ok. 2. Postęp taki dokonał się w ostatniej dekadzie. Wszystkie wymienione w tabeli membrany wykazują się parametrem Ret niższym niż 18. Jednostki tej nie da się przeliczyć na paroprzepuszczalność. Wynika to głównie z całkowicie innej metodologii badania, a tym samym zupełnie innych jednostek. Na dodatek wartość ta nie jest ściśle powiązana z pozostałymi parametrami. Laminat pochodzący od jednego producenta może mieć diametralnie inne wartości Ret od produktu konkurencji, mimo iż paroprzepuszczalność i wodoszczelność będą takie same. Ret pojawił się w informacji producentów zaraz po premierze membrany eVent. Tym parametrem nowa membrana mogła wykazać swoją wyższość nad produktami konkurentów. Niestety także i tu znajdziemy pewne wady.
7 Zmieniająca wielkość porów w zależności od temperatury.
28
Mianowicie norma nie uwzględnia pokrycia tkaniny filmem wodnym8 gdy membrany mikroporowe przestają „oddychać”, a membrany monolityczne czynią to w bardzo ograniczonym zakresie. RODzAjE MEMBRAn (PODziAł kOnSTRUkCyjny) Membrany obecne na rynku możemy podzielić na dwie kategorie, z których każda ma swoje wady i zalety. Nie biorąc pod uwagę związków chemicznych, z jakich są wykonane i abstrahując od sposobów ich nanoszenia, mamy do czynienia z membranami mikroporowatymi oraz monolitycznymi. Najbardziej znaną membraną monolityczną, i jedyną jaka nie występuje w wersji mikroporowatej, jest Sympatex oraz spora część membran poliuretanowych.
Rodzaje membran – podział ze względu na konstrukcję: mikroporowata (po lewej eVent) i monolityczna (Sympatex)
Membrana monolityczna rozpoczyna proces transportu molekuł pary wodnej dopiero po całkowitym nawilżeniu. Wadą tego rozwiązania jest fakt, że membrana nigdy nie „oddycha” od razu, lecz dopiero po rozpoczęciu intensywnego pocenia się użytkownika. Zaletą natomiast jest fakt dużo większej odporności mechanicznej9 oraz znacznie lepsze wyniki, w przypadku pokry8 9 Prawie jednolita, stale utrzymująca się powłoka wody powlekająca odzież w czasie intensywnego deszczu. Obuwie z Sympatexem jest potencjalnie znacznie trwalsze od tego z membranami opartymi o ePTFE, to właśnie w butach membrany narażone są na największe zniszczenia.
cia się zewnętrznej warstwy kurtki cienkim filmem wodnym przy deszczowej pogodzie. Membrany monolityczne z reguły cechuje stosunkowo wysoki (im niższy tym lepszy) współczynnik Ret przy wysokim (im wyższy tym lepszy) parametrze paroprzepuszczalności. Drugim rodzajem są membrany mikroporowate. Działają one dzięki ogromnej ilości porów powstających w procesie spieniania poliuretanu lub rozciągania politetrafluoroetylenu. Laminaty wykorzystujące te technologie cechują się bardzo niskim współczynnikiem Ret i jednocześnie bardzo wysoką paroprzepuszczalnością. Są więc z marketingowego punktu widzenia dużo ciekawsze dla producentów, którzy mogą wykazać się bardzo dobrymi parametrami. Niestety wszystkie dotychczas stosowane metody pomiarów, odnoszące się do przemysłu tekstylnego, nie odzwierciedlają warunków występujących podczas opadów atmosferycznych. Stąd też w deszczowej pogodzie odzież z tych membran może okazać się minimalnie gorsza od wcześniej opisanych membran monolitycznych. Ten dyskomfort wynagradza nam jednak natychmiastowe „oddychanie” odzieży w bardziej sprzyjających warunkach (brak deszczu lub mżawka). Warto zaznaczyć, że Gore-Texowi bliżej jest do membran monolitycznych ze względu na jego hybrydową budowę. Mikroporowata struktura została pokryta cieńką warstwą poliuretanu. Jest to pewien kompromis między oboma rodzajami membran. W.L Gore wysuwa też argument, że membrany mikroporowate przepuszczają powietrze, stad nie są w 100% wiatroszczelne. Na szczęście są to czysto laboratoryjne rozważania, bo naszym grzbiecie tego nie odczujemy. Intensywny rozwój technologii i surowców wykorzystywanych do produkcji membran, gwarantuje ich coraz wyższe parametry. Nam klientom, pozwala na bardziej komfortową aktywność w mniej sprzyjających warunkach atmosferycznych. Od kilku lat trwają prace nad stworzeniem żywej membrany. Działałaby ona dzięki mikroorganizmom żywiącym się naszym potem. Nierozwiązanym problemem pozostaje stałe dostarczanie pożywienia. Wyeliminowanie tej wady rokuje komercyjny sukces, choć brzmi to jak fantastyka.  Producent membrany Toray Industries Inc Nazwa nadana przez producentów MemBrain (Marmot) H2No (Patagonia)
Surowiec PU
Nazwa membrany Odmiany Dermizax Dermizax Dermizax EV Dermizax MP Entrant Entrant GII EntrantV Entrant HB Entrant W Entrant GT
PU
Entrant
Toray Industries Inc
PreCip (Marmot) Hy-Vent (The North Face)
PU PU+spieki ceramiczne PU
Triplepoint Triplepoint Ceramic Omniclima Gelanots Gelanots Impact Geladrage Gelanots GX-PR Gelanots Protein-Tex Gelanots DR Gore-Tex Pro Shell Gore-Tex PacLite Gore-tex XCR Gore-Tex Performance Shell Gore-Tex Soft Shell Gore-Tex Windstopper Windstopper Soft Shell eVent
Toray Industries Inc Toray Industries Inc Toray Industries Inc Concordia textiles
PU+spieki ceramiczne+Ag Triplepoint Dynamic
PU
Gelanots
Toyota Tsusho Corporation (dawniej Tomen)
PE
Sympatex
Sympatex Technologies
ePTFE
Gore-Tex
W. L. Gore & Associates
ePTFE
eVent
BHA Group Inc.
BERGANS Norweska perfekcja
101 lat i bez cienia zmęczenia na twarzy – tak w skócie można by opisać norweską markę Bergans. Kilka lat temu Norwegowie rozszerzyli swoje horyzonty na rynki Europy i od tego czasu marka Bergans wyrobiła sobie uznanie wśród narciarzy i miłośników outdooru na starym kontynencie.
Bergans jest niekwestionowanym liderem na rynku outdoor w Norwegii i pewnego rodzaju instytucją dla tradycyjnych miłośników outdooru, jakimi są Norwegowie. Nieważne, czy to będzie plecak szkolny czy trekkingowy, kurtka puchowa czy spodnie narciarskie – każdy Norweg posiada jakiś produkt Bergansa. Firma wystartowała ponad 100 lat temu, rozpoczynając swoją karierę od produkcji plecaków oraz od wymyślenia i opatentowania anatomicznego stelaża do nich. Po latach Bergans rozszerzył swoją ofertę o nosidełka dla dzieci, śpiwory, namioty oraz o coraz bogatszą linię odzieży. Do rodziny Bergans należą również składane canoe ALLY. Poprzez swoje tradycje Bergans jest związany z wyposażaniem ekspedycji. Odkrycie i eksploracja regionów polarnych zawsze leżała w kręgu zainteresowań Norwegów. Wielu podróżników, w tym pierwszy zdobywca Bieguna Południowego, Roald Amundsen, podróżowało właśnie ze sprzętem Bergansa. Nawet pierwszy zdobywca Mount Everest, Sir Edmunt Hilary, wykorzystywał plecaki firmy Bergans do transportu butli z tlenem podczas swojej wspinaczki na najwyższą górę świata. Także teraz sportowcy jak Rune Gjeldnes (autor „Najdłuższego Marszu” – 4800 km solo na nartach w rejonie Bieguna Południowego bez uzupełniania zapasów) oraz Cecilie Skog (zdobywczyni najwyższych gór na wszystkich kontynentach – 7Summits oraz zdobywczyni obu Biegunów) używają podczas swoich wypraw sprzętu Bergansa. Dwa pożary magazynu oraz całkowita strata kolekcji nie zraziły firmy, Bergans dalej kontynuował rozwój marki. „Birkebeiners” – ważne dla Norwegów historyczne postaci. Na początku XIII wieku uratowali oni syna królewskiego, Håkona Håkonssena, od zamieszania podczas wojny domowej, uciekając z nim na nartach w góry w okolicach Lillehammer. To wydarzenie jest co roku świętowane w Norwegii jako impreza cross county na nartach na historycznym dystansie. Każdy z uczestników dodatkowo niesie ciężar równy historycznej wadze syna królewskiego. Obraz przedstawiający Birkebeiners namalowany w 1869 roku był przez długi czas znakiem towarowym firmy. Dziś powracają na swoje miejsce, reprezentując wartości firmy : tradycję oraz innowację. Główna siedziba firmy znajduje się w Hokksund, ok. 60 km na południowy zachód od Oslo. Około 70 osób pracuje tam nad rozwojem, badaniami, projektowaniem i sprzedażą produktów. Główny magazyn na rynek norweski, firmowa szwalnia, laboratorium testowe oraz zakład produkcji poszycia dla canoe ALLY stanowią serce firmy. Pod koniec 2007 roku firma ustanowiła swoją filię w Norderstedt niedaleko Hamburga, która jest odpowiedzialna za obsługę krajów niemieckojęzycznych oraz rynek Europy Środkowej. W Norderstedt znajduje się także główny magazyn na rynek Unii Europejskiej.
Logo Bergansa odzwierciedla bogate tradycje tej norweskiej firmy – litery nawiązują do podpisu założyciela firmy, Ole F. Bergana, który wymyślił pierwsze plecaki i anatomiczny system nośny w 1908 roku. Stylizowani narciarze symbolizują
30
Propozycje BERGANS na 2010 rok
Podczas tworzenia nowych kolekcji outdoorowych Bergans of Norway zawsze koncentrował się na współpracy ze sportowcami i uczestnikami wypraw. Czy była to współpraca ze słynnym polarnikiem Roaldem Amundsenem 100 lat temu, czy jest to współpraca ze znaną zdobywczynią 7summits Cecilie Skog – wszystkie te kontakty oraz praca z materiałami w laboratorium testowym sprawiają, że produkty Bergans stają się z roku na rok coraz lepsze.
Snohetta Jacket
Tworząc nową kurtkę projektanci z Bergansa korzystali z cennych uwag największego stowarzyszenia outdoorowego w Norwegii: kurtka Snøhetta powstała przy udziale DNT – Den Norske Turistforeningen (Norweskie Stowarzyszenie Górskie). Przewodnicy z tego stowarzyszenia będą używać tej kurtki podczas swoich górskich wędrówek. Bezdrzewne płaskowyże, ogromne lodowce czy głębokie lasy – surowe warunki panujące w Norwegii stanowiły punkt odniesienia dla projektantów, aby stworzyć produkt sprawdzający się w każdej sytuacji. Nazwa Snøhetta pochodzi od nazwy góry mierzącej 2282 m n.p.m. i znajdującej się w Parku Narodowym Dovrefjell. Ta trójwarstwowa kurtka została wyposażona w membranę Dermizax™, która dzięki swej elastyczności zapewnia komfort ruchu. W pełni regulowany kaptur posiada sztywny daszek, który zapewnia dobrą widoczność nawet w najcięższych warunkach pogodowych. Zamek główny jest zabezpieczony patką. Snøhetta została dodatkowo wzmocniona na ramionach oraz na bokach, aby zapobiec wycieraniu materiału przez plecak. Dwie zewnętrzne kieszenie z wodoodpornymi zamkami, duże wywietrzniki, ściągacz w pasie, rzepy velcro na rękawach oraz ciekawy design sprawiają, że Snøhetta jest bezkompromisową i funkcjonalną kurtką dla poważnego entuzjasty outdooru.
Siljan Lady Jacket
Po premierze w Norwegii ta trójwarstwowa kurtka wyposażona w membranę Dermizax EV™ przybywa do Europy w zupełnie nowych kolorach. Kurtka, która sprawdza się w Norwegii musi oferować doskonałe zabezpieczenie przed pogodą. Dzięki membranie jest doskonale wodoodporna, wiatroodporna oraz świetnie odprowadza wilgoć na zewnątrz. Jak wszyskie kurtki z grupy Dermizax, Siljan posiada długie wywietrzniki na rękawach, w pełni regulowany kaptur, velcro na nadgarstach. Dodatkowo garda i kołnierz są obszyte od wewnątrz polarem, co zapewnia większy komfort użytkowania. Przednie kieszenie oraz kieszeń na piersi mogą również służyć jako dodatkowe wywietrzniki. Odblaski na ramionach zapewniają bezpieczeństwo po zmroku. Kurtka Siljan jest dostępna zarówno w wersji męskiej jak i damskiej. Nazwa Siljan pochodzi od nazwy regionu w prowincji Telemark, który został wybrany najlepszym miejscem do życia w Norwegii.
Kjerag Jacket
Najlżejszy i najcieńszy softhsell ze stajni Bergansa zamyka lukę pomiędzy softhellami a kurtkami z mikrofibry. Bez polarowej podszewki, mniej izolujący lecz ciągle tak samo chroniący przed warunkami zewnętrznymi, Kjerag jest idealną letnią alternatywą na rower, trekking czy zwykły spacer wieczorem. Dzięki użytemu materiałowi otrzymujemy bardzo wysoki współczynnik rozciągliwości. W pełni regulowany kaptur sprawia, że kurtka może być także używana podczas chłodniejszych i mniej przyjaznych pogodowo dni. Nazwa Kjerag pochodzi od słynnego miejsca w Norwegii, doskonale znanemu turystom i fotografom, ze względu na kamień wciśnięty między skały.
AGENT BERGANS W POLSCE:
MJ Sport S.C. ul. Katowicka 89C/19 61-131 Poznań Tel./Fax. +48 61 623 18 36 Fax. +48 61 623 18 37 email: office@mjsport.pl www.mjsport.pl
Osoba kontaktowa: Paweł Mielcarek e-Mail: pawel.mielcarek@mjsport.pl kom. +48 698 933 944
31
Sztuczny puch
Zimą może być cieplej!
„Rzeczywiście lubię kurtki z Primaloftem. Podczas trudnych alpejskich wspinaczek, kiedy stale ma się kontakt ze śniegiem i lodem, lepiej radzą sobie one z wilogocią, nie tracąc przy tym swoich cieplnych właściwości, niż te wypełnione naturalnym puchem. Poza tym kurtki z taką ociepliną są zgrabniejsze i dobrze poddają się kompresji.” – To nie cytat z folderu reklamowego, ale wypowiedź jednego z najlepszych alpinistów świata Ueli Stecka.
Szwajcar nie jest w swojej opinii odosobniony, podobnie ciepło o nowych sztucznych ocieplinach wypowiadają się inni znani wspinacze, jak choćby Stefan Glowacz, Robert Jasper oraz na polskiej scenie wspinaczkowej Maciek Ciesielski czy Marcin Tomaszewski. Wszyscy oni są zgodni – w mokrych, zimowych warunkach dobrze oddychające kurtki ze sztucznym wypełnieniem są niezastąpione... Kilka lat temu na outdoorowym rynku pojawiła się ciekawa alternatywa dla naturalnego puchu, czyli sztuczne mikrowłókna. Główną zaletą nowej technologii są wysokie właściwości termiczne uzyskanej ociepliny przy jej stosunkowo niskiej wadze. Efekt cieplny wzmocniony jest przez wysoką wiatroszczelność. Jednak najważniejsza „rewolucja” związana jest z utrzymywaniem wysokich właściwości termicznych ociepliny również po jej zmoczeniu. Trzeba zaznaczyć, że same włókna mają niezwykle wysokie właściwości hydrofobowe, więc ich nasiąkanie jest mocno ograniczone. Ich kolejne cechy to kompresowalność, szybkie wysychanie, łatwość w konserwacji oraz trwałość. Jak to zwykle bywa, pierwsze zastosowania związane były z potrzebami militarnymi. Na początku lat 80. amerykańska firma Albany International Corp. otrzymała zlecenie od armii na wyprodukowanie syntetycznej alternatywy dla ulegającego zmoczeniu puchu. W efekcie powstała technologia, która z powodzeniem wykorzystywana jest w całym przemyśle outdoorowym, począwszy od produkcji śpiworów, poprzez buty, skarpety, bieliznę a na kurtkach i czapkach skończywszy. Sztuczne wypełnienie szybko znalazło swoje miejsce na rynku, stając się ciekawą alternatywą nie tylko dla puchu, ale i dla tradycyjnych, ciepłych „polarów”. Przy swojej dobrej oddychalności ma ono wysokie właściwości przeciwwiatrowe, które można dodatkowo wzmocnić materiałem zewnętrznym. Kwestia wodoodporności nie odgrywa decydującej roli, jak to ma miejsce w przypadku hard shelli – po pierwsze kurtki te częściej wykorzystywane są w zimie, gdzie nie ma aż tak gwałtownych opadów, po drugie stosuje się je często jako drugą warstwę odzieży (materiał zewnętrzy poddawany jest jednak impregnacji DWR), a po trzecie nawet gdy ulegną zmoczeniu, nie tracą swoich właściwości. Możliwość zrezygnowania z membran znacząco wpłynęła na obniżenie ceny, choć trzeba pamiętać, że dobrej jakości ociepliny również do tanich nie należą, jednak z powodzeniem mogą konkurować pod tym względem z odzieżą wypełnioną naturalnym puchem. Na rynku pojawiają się również membranowe kurtki ze sztuczną ociepliną – to najwyższa półka cenowa oferująca zabezpieczenie na ekstremalnie zimne i wyjątkowe warunki. Pozycja ociepliny Primaloft powoli zaczyna przypominać dominację laminatów Gore-Tex – w zasadzie wszystkie najważniejsze marki outdoorowe produkują odzież z wykorzystaniem Primaloftu. Wyjątkami są szwajcarski Mammut, który korzysta głównie ze swoich rozwiązań wypracowanych przez Ajungilaka w ocieplinie MTI (Micro Thermal Insulation) oraz amerykański potentat Columbia, wprowadzający właśnie na rynek swoją unikatową koncepcję Omni Heat, w skład której wchodzą technologie Thermal Insulation oraz Thermal Reflective. Pozostałe firmy oprócz ociepliny Primaloft proponują dodatkowo swoje firmowe – często tańsze – rozwiązania. I tak np. kanadyjski Arc’teryx stosuje dwie technologie – Coreloft i ThermaTek. Z kolei Marmot wyprodukował swoją własną ocieplinę pod nazwą Marmaloft. Primaloft w swoich wyrobach stosują również polscy producenci, m.in. HiMountain, Milo czy Montano. Każda nowa technologia ulega rynkowej weryfikacji. Jednak gwałtowny rozwój odzieży ze sztucznym puchem wskazuje, że mikrowłókna radzą sobie całkiem dobrze. Mimo, iż poczucie komfortu termicznego jest cechą niezwykle indywidualną, to większość wspinaczy i outdoorowców zgodzi się z jednym – nikt nie lubi marznąć! [pt]
32
fot. Tadek Grzegorzewski/Montano
HIMOUNTAIN Belay 2 Primaloft One 100g/m2
ARC’TERYX Atom LT Hoody Coreloft 60g/m2
MAMMUT Stratus Flash Jacket MIT 60g/m2
WARMPEACE Uphill Jacket Primaloft Sport 60g/m2
MONTANO Primaloft One 100 Primaloft One 100g/m2
THE NORTH FACE Women’s On Sight Jacket Primaloft One 60g/m2
MAMMUT Stratus Jacket MIT 60g/m2
ARCTERYX Solo Jacket ThermaTek 92g/m2
THE NORTH FACE Women’s Plasma Thermal Jacket Primaloft One 100g/m2
MILO Lofot Primaloft Sport 100g/m2
TERNUA Navaho Hoody Primaloft One 133g/m2 Redakcja 4outdoor rozpoczyna test kurtek ze sztuczną ociepliną. Wyniki będą opublikowane w lutowym numerze magazynu. Oto prezentacja kurtek biorących udział w teście. Więcej informacji o produktach na www.4outdoor.pl.
33
Jak dużego plecaka potrzebuję?
Trudno wyobrazić sobie swobodną i długą wędrówkę bez odpowiedniego plecaka. Posiadanie właściwego modelu plecaka może decydować o tym, czy będziemy czerpać radość z naszych outdoorowych aktywności, a gdy na szlaku przydarzy nam się wypadek najczęściej możemy liczyć tylko na to, co zmieściliśmy w plecaku...
Pojemność to jeden z podstawowych parametrów plecaka
i to właśnie ona jest pierwszym kryterium branym pod uwagę przy wyborze odpowiedniego modelu. Dlatego bardzo istotne jest wybranie plecaka o właściwej pojemności pod kątem planowanej wędrówki, wycieczki lub wspinaczki.
45 litrów
Do plecaka o pojemności 45 litrów można spakować ekwipunek umożliwiający, w zależności od zapotrzebowania na jedzenie, spędzenie jednej lub dwóch nocy w terenie. Zmieści się w nim dwuosobowy namiot. Ten jednak najczęściej jest dzielony pomiędzy partnerów, a zatem zostaje jeszcze trochę miejsca na inny sprzęt. Plecak o tej pojemności pozwala również na zabranie ekwipunku na zimowe wycieczki, można go użyć także podczas zimowej wspinaczki (zaawansowani wspinacze zmieszczą do niego również zprzęt biwakowy).
Spis ekwipunku: • 2-osobowy namiot • śpiwór • materac • kuchenka • paliwo do kuchenki • naczynia i sztućce • prowiant na dwa dni • kurtka zewnętrzna • spodnie zewnętrzne • zapasowy polar • czapka i rękawiczki • czołówka • apteczka • kijki trekkingowe • 2 litry płynów • mapa i kompas • GPS Waga: ok. 11 kg
35 litrów
Jest to najbardziej popularny i uniwersalny rozmiar plecaka. Wystarcza do spakowania ekwipunku na jednodniowe, zimowe wędrówki. Jest również na tyle duży, żeby w lecie zabrać go na jednodniowe, lekkie
25 litrów
Plecak 25 litrowy jest idealny na jednodniowe wycieczki wiosną, latem i jesienią. Zimą może nie zmieścić się w nim ocieplana kurtka, chyba, że posiadamy bardzo lekki, kompaktowy ekwipunek. 25-litrowe plecaki alpinistyczne są wystarczające do jednodniowych letnich wspinaczek na drogach wielowyciągowych, gdy trzeba zabrać niewielki dodatkowy ekwipunek.
Spis ekwipunku: • prowiant na jeden dzień • kurtka zewnętrzna • spodnie zewnętrzne • zapasowy polar • czapka i rękawiczki • czołówka • apteczka • kijki trekkingowe • 2 litry płynów • mapa i kompas • GPS Waga: ok. 5 kg
biwaki. Proponowany ekwipunek mieści się w 35-litrowym plecaku bez problemu, pozostawiając miejsce na dodatkowy sprzęt, np. aparat. Plecaki wspinaczkowe tych rozmiarów idealnie nadają się również do jednodniowych alpejskich wspinaczek.
Spis ekwipunku: • Prowiant na jeden dzień i termos • kurtka zewnętrzna • spodnie zewnętrzne • ocieplana kurtka zimowa • zapasowy polar • czapka i rękawiczki (dwa zestawy) • czołówka • apteczka • kijki trekkingowe • 2 litry płynów • płachta NRC • mapa i kompas • GPS Waga: ok. 6,5 kg
Natomiast prawdopodobnie nie zmieścimy do plecaka liny, którą trzeba będzie przytroczyć na zewnątrz.
Poradnik powstał przy współudziale firmy:
34
TEChnoLogiA
Mikrowłókna – mega osiągi
Postęp technologiczny przemysłu outdoorowego opiera się w dużej mierze na zastosowaniu coraz doskonalszych materiałów do produkcji „tradycyjnych” plecaków, kurtek, czy butów. Materiałów lżejszych, cieplejszych, bardziej wytrzymałych, czy bardziej wodoodpornych od tych, których używali nasi dziadkowie. Jednym z takich nowoczesnych materiałów są tkaniny wykonane z mikrowłókien (microfibre). Mikrowłókna to bardzo cienkie, przynajmniej 20 razy cieńsze od ludzkiego włosa, syntetyczne włókna lub przędza. Specjalnie do ich opisu stworzono jednostkę miary denier, która daje wyobrażenie, jak niezwykle cienkie jest mikrowłókno – 9 km włókna o grubości 1 deniera waży zaledwie 1 gram. Jeden denier to górna granica, by włókno lub przędza mogły być zakwalifikowane do kategorii mikrowłókien. Obecnie produkuje się już mikrowłókna 10 razy cieńsze, o grubości 0,1 deniera. Zatem 1 gram takiego mikrowłókna może mieć długość 90 km! Pierwsze mikrowłókna, o grubości 0,7 deniera wyprodukowano pod koniec lat 50. XX wieku. Jednak przemysłowe zastosowanie na dużą skalę
Wojciech Słowakiewicz
znalazły dopiero po udoskonaleniu technologii na kliwość. Np. tkanina wykonana płaskim splotem początku lat 70. przy produkcji kompozytowej tkamoże skutecznie odpychać wodę, a przy zastoniny Alcantara. Materiał ten, wyjątkowo odporny sowaniu innego splotu, przy tym samym mikrowna zanieczyszczenia, jest do dziś stosowany m.in. łóknie, idealnie ją chłonąć pomiędzy gęsto upakow tapicerce samochodowej i mewanymi włóknami. blowej. Mikrowłókna, dzięki swoPonieważ proces technologiczim właściwościom, od początku ny produkcji coraz cieńszych milat 90. zawędrowały w ręce gospokrowłókien napotkał fizyczną gradyń domowych – ich uznanie zdonicę, do której można „rozciąbyły czyszczące bez użycia detergnąć” poliester i poliamid, wynagentów ściereczki (tzw. mikrofibry), leziono technologię umożliwiaczy trwałe i chłonne mopy. jącą podział każdej pojedynczej Tkaniny z mikrowłókien są nieprzędzy z mikrowłókien na mniejPrzekrój ultramikrowłókna zwykle miękkie w dotyku, a ich własze części. Dzięki temu powstaściwości można kształtować m.in. ły niezwykle cienkie ultramikrowpoprzez właściwą kombinację dwóch podstawołókna (ultramicrofibre). Są one bardziej chłonne, wych składników stosowanych do ich produkcji a wykonane z nich materiały ze względu na struk(poliester i poliamid) oraz sam sposób tkania. Maturę idealnie nadają się do czyszczenia, wycierateriały te potencjalnie mogą mieć jakże pożądane nia i polerowania. dla produktów outdoorowych cechy: wytrzymaPotencjał tkwiący w mikrowłóknach i ultramiłość, odporność na rozciąganie i ściskanie, odkrowłoknach ukazuje rewelacyjna wodoodporna porność na większość chemikaliów, szybką wyocieplina PrimaLoft (opisujemy ją na stronie 32), sychalność, sztywność i elastyczność zarówno, jak i szybkoschnące ręczniki (patrz poniżej). Wygdy materiał jest suchy, jak i mokry, odporność daje się, że przed mikrowłóknami rysuje się w outna zginanie, odporność na pleśń, niską nasiądoorze ciekawa przyszłość.
Ultramikrowłókna kontra bawełna
nie lżejszy od tradycyjnego bawełnianego. To w przypadku, gdy musimy dźwigać go na własnych plecach, jest sporą zaletą. Ponadto, ze względu na swoją gęstość, powinien móc wchłonąć około 7 razy więcej wody niż sam waży. Zatem jego skuteczność w adsorpcji wody powinna być 3 razy lepsza, niż zwykłego ręcznika bawełnianego. W naszym teście adsorpcji wody ręcznik Dr. Bacty co prawda nie przewyższał bawełnianego w stopniu, w jakim można było oczekiwać, ale okazał się od niego lepszy również pod tym względem. Ręcznik skutecznie osusza skórę i jest przyjemny w użyciu, chociaż trzeba przywyknąć do charakterystycznej faktury microfibry, która różni się od klasycznego ręcznika kąpielowego. Porównanie szybkości schnięcia ręczników wypada za to zdecydowanie na korzyść ultramikrowłókien. Testowany ręcznik schnie o wiele szybciej (można go też znacznie łatwiej wykręcić po całkowitym zamoczeniu i od razu nadaje się do włożenia do plecaka).
Szybkość schnięcia (stopień wilgotności) 1h 92% 86% 2h 88% 73% 3h 84% 63% 5h 75% 40% 7h 64% 16% 9h 55% 0%
TEST
Na nasz testowy warsztat wzięliśmy ręczniki turystyczne Dr. Bacty z ultramikrowłókien, obecne na naszym rynku dzięki firmie RedBird. Materiał, z którego są wykonane jest gładki, a jego faktura zbliżona jest do zamszu. Ręczniki są oferowane w szerokiej gamie kolorów i sprzedawane w praktycznych siatkowych kosmetyczkach. Wydałoby się, że w dziedzinie ręczników wiele zrobić się nie da, ale użycie ultramikrowłókien (patrz artykuł powyżej) powoduje, że w niepozornym prostokątnym kawałku materiału kryje się zaawansowana technologia, która może ułatwić życie outdoorowemu turyście. Ręcznik wykonany z ultramikrowłókien jest – przy tej samej powierzchni – prawie dwukrotWaga suchy Zwykły ręcznik Dr. Bacty 520 g 204 g mokry 2200 g 1023 g
Adsorbcja wody przez zwykłe włókno (z lewej) i ultramikrowłókno (z prawej)
Dodatkowo zastosowana technologia Dr. Bacty protection oparta na jonach srebra zapewnia ochronę antybakteryjną i eliminuje przykre zapachy. Podsumowując, ręcznik Dr. Bacty ze swą niską wagą, skutecznym wchłanianiem wody i szybkim wysychaniem to dobry wybór dla każdego miłośnika outdooru.
Współczynnik adsorpcji wody 3,2 4,0
36
Regatta & Dare2b Poland
Warsaw Showroom 05-807 Podkowa Leśna ul. Jadwigi 9 PHN/Fax [22] 7291695 Mobile: 602332476 , 604977645 , 602226825 E- mail: easterneurope@regatta.com www.regatta.com, www.dare2b.com
Austrii Tydzień w
najmniej arki Campus za co Kup produkty m konkursie Zł i weź udział w 100
ych nagród. w Szczyrku i mnóstwo inn j tydzień w Alpach, pobyt Wygra 2010. ernika 2009 do 10 stycznia pl Konkurs trwa od 28 paździ stronie www.campus.com. jdują się na i zgłoszenie konkursowe zna Regulamin
* ie orc uksusowym kur l wyszalej się w
* pobyt ku w Szczyr
5x
torba rinan
20x
in torba sar
50x
100x
* Pobyt dla dwóch osób
portfel leo

Download document as PDF

Załącznik	Rozmiar
4outdoor_06.pdf	6.73 MB

Primary links

4outdoor nr 6 Jesień-Zima 2009